20 september, 2013

Cultuur & Evenementen

In de cultuursector ligt het geld bepaald niet voor het oprapen. Dat is eigenlijk nooit het geval geweest, maar nu de subsidiekraan steeds verder wordt dichtgedraaid is het dringen om de druppels op te vangen. Als cultuurmaker word je dus bijna gedwongen op zoek te gaan naar andere inkomensbronnen. Theatergroep Nieuw Leiden wijkt af van de geijkte subsidiepaden en heeft in eerste instantie partners gevonden in de zorgsector.

Vanaf oktober gaat Nieuw Leiden op tournee met de voorstelling Goed Bedoeld. Het centrale thema van deze tragikomedie is medelijden en hoe mensen daarmee omgaan. De voorstelling laat zien dat goedbedoelde initiatieven om te helpen ook averechts kunnen werken. Tot zover niets bijzonders; klinkt als een leuke voorstelling van een nieuw theatergezelschap. Achter de schermen gaat echter een tamelijk uniek concept schuil, waarin zorginstelling Libertas Leiden een centrale rol speelt.

Vieze klank

Dat zit namelijk zo: Natasha Schulte en Tim Winkel, de artistieke leiders van Nieuw Leiden, geven diverse theatrale workshops aan het personeel van Libertas. Het doel van de theatermakers is drieledig: de workshops leveren geld op, de theatermakers doen inspiratie op in een sector die ze van huis uit niet zo goed kennen én ze bouwen publiek op.

Laten we, gezien het intro van dit artikel, allereerst de financiële kant van het verhaal belichten. Natasha en Tim zijn ondernemers die een product verkopen. “Daar komt het in grote lijnen wel op neer”, zegt Tim. “In de artistieke sector heeft het woord product een beetje een vieze klank. We maken weliswaar iets vanuit onze passie en omdat we denken dat het een meerwaarde heeft, maar tegelijkertijd wil je ook dat een voorstelling goed verkoopt. Niemand wil tenslotte voor een halfvolle zaal spelen.”

Onafhankelijk

De workshops vormen een financieel vliegwiel voor de theaterproducties. “Ons ideaal is dat we met het geld van de lopende voorstelling al kunnen beginnen met de voorbereidingen voor ons volgende project”, legt Natasha uit. “Normaal gesproken moet je daarvoor eerst wachten tot een subsidieaanvraag is gehonoreerd. Dat proberen wij te voorkomen, we willen graag onafhankelijk opereren en ons buiten de gesubsidieerde wereld begeven.” Tim voegt toe: “De Goed Bedoeld-workshops zouden we bijvoorbeeld nog moeiteloos 10 jaar kunnen geven.”

'Niet iedereen kan dit, deze interactieve vorm van theater maken moet je liggen'

Zelf is Tim bezig met de ontwikkeling van Zo ben ik nu eenmaal, een komedie over vastgeroest gedrag. Hij wil deze voorstelling opvoeren in ziekenhuizen en laten zien dat een vaststaande cultuur een remmende werking heeft op de ontplooiing van creativiteit en innovatie. Net als bij Goed Bedoeld, wil Tim met Zo ben ik nu eenmaal zijn publiek, in dit geval ziekenhuispersoneel, een spiegel voor houden. Is het toeval dat ook zijn werkveld binnen de zorgsector ligt? “Haha, dat lijkt inderdaad een bewuste keuze, maar dit is niet het geval. Ik vind het ziekenhuis gewoon een fascinerende wereld. Ik denk dat wij als theatermakers ook in andere sectoren een bijdrage kunnen leveren.”

Bijscholing

In het geval van Goed Bedoeld vormen de workshops tevens een inspiratiebron voor de voorstelling. “Het is niet zo dat ik letterlijk situaties kopieer, maar ik kan de voorstelling wel beter waarheidsgetrouw maken”, vertelt Natasha. “Het grappige is dat we beiden weinig kennis hebben van de zorgwereld. Daardoor kunnen we zonder GoedBedoeld-PRv2-highres-jevooroordelen te werk gaan en worden situaties en omstandigheden besproken die normaal onder het tapijt worden geschoven. Uiteraard hebben we voorafgaand aan de workshops samen met leidinggevenden binnen Libertas de problemen in kaart gebracht. Inhoudelijk gezien was dat voor ons een soort bijscholing.”

Toegevoegde waarde voor de theatermakers is ook dat er een band wordt opgebouwd met het publiek. In het geval van Goed Bedoeld worden de deelnemers aan de workshops ook uitgenodigd om het theater te bezoeken. Feitelijk komt dat aspect neer op een stukje marketing. “Ook een vies woord binnen de cultuursector”, lacht Tim. “Maar ook het vermarkten van je eigen voorstellingen is denk ik typisch iets van deze tijd. Mensen hebben het druk en kunnen kiezen uit tal van andere opties om hun vrije tijd te besteden. Het volstaat niet langer om een paar flyers en posters te maken en te hopen dat er mensen op jouw voorstelling afkomen.”

Idealisme

“Het zou mooi zijn als we mensen die naar Goed Bedoeld komen kijken, ook mee kunnen nemen naar een volgende productie”, haakt Natasha in. “Als beginnende theatermakers zullen we zelf publiek moeten opbouwen. Dat proberen wij door ons op deze manier te onderscheiden. Ik vind het soms nog wel eens lastig, omdat ik in essentie graag artistiek bezig ben. Ik doe dit ook vanuit een bepaald idealisme, omdat ik denk dat wij als OLYMPUS DIGITAL CAMERAtheatermakers iets kunnen betekenen voor de samenleving. Zo hebben we tijdens de Geluksroute in Leiden bijvoorbeeld een enquête gehouden over hoe mensen omgaan met medelijden. Zoiets is wat mij betreft geslaagd als we mensen aan het denken zetten.” Tim: “Maar alleen daarmee kunnen we onze hypotheek niet betalen…”

Het dilemma in een notendop: hoe combineer je artistieke noodzaak met cultureel ondernemerschap? “We zijn voortdurend op bezoek naar een bepaalde balans en we proberen onszelf ook steeds verder te ontwikkelen”, zegt Natasha. “Het druist tegen mijn gevoel in om steeds hetzelfde trucje op te voeren, dan word je een aapje. In het concept dat we nu hebben ontwikkeld is die balans aanwezig. We verdienen geld met het geven van workshops en door de manier waarop we dat doen, heb ik er ook ontzettend veel plezier in. Niet iedereen kan dit, deze interactieve vorm van theater maken moet je liggen.”

Aandelen

Natasha en Tim hebben meer innovatieve plannen met Nieuw Leiden. De kans bestaat dat het theatergezelschap per project aandelen gaat uitgeven. “Het idee is dat investeerders hun geld terugverdienen als de kaartverkoop goed verloopt”, legt Tim uit. “En als de voorstelling een doorslaand succes wordt, delen ze mee in de winst. Voor ons is het belangrijk dat we op deze manier sneller met een project kunnen beginnen en weer niet afhankelijk zijn van eventuele subsidie. We proberen dus verschillende paden te bewandelen.”

Portretfoto’s Natasha en Tim; fotografie Rik Engelgeer

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen