10 september, 2013

Economie & Werk

Hoe goed het gaat met de Leidse binnenstad? Best aardig. Dat blijkt uit de Leidse Binnenstad Index. Met harde indicatoren van veelal landelijke metingen heeft de gemeente Leiden, samensteller van deze index, een meetlat gecreëerd om te zien waar het goed gaat met de binnenstad en waar het beter kan. De thema’s verdienvermogen, vestigingsklimaat, stadskwaliteit, bereikbaarheid en arbeidsmarkt worden vanaf nu jaarlijks gewogen. Wat kunnen we daarmee?

De Leidse binnenstadindex is een afgeleide van de Amsterdam City Index, die de barometer is voor de Amsterdamse binnenstad. Als peiljaar (=100) voor de Leidse index is gekozen voor 2008, het jaar dat Lehman Brothers omviel en de economische crisis begon. Zo bezien is de score van 106 in 2012 heel behoorlijk.

Vreemd

Molen de Valk_20022006Elk thema is opgebouwd uit een aantal indicatoren. Zo is het thema stadskwaliteit (gestegen van 100 naar 106) samengesteld uit onder meer de toename van het aantal inwoners, het aantal mbo-, hbo- en wo-studenten en het veiligheidsgevoel. Het thema verdienvermogen beslaat onder meer bioscoop-, concert/theater- en museumbezoek, het aantal commerciële overnachtingen en aantallen bezoekers aan het Visitor Centre Leiden.

Soms blijft het vreemd om indicatoren bij elkaar te zien. Dat binnen verdienvermogen bijvoorbeeld de bestedingen per bezoek aan de binnenstad even zwaar wegen als het aantal bezoeken aan www.leiden.nl. Maar je kunt ook zien dat de werkgelegenheid in de detailhandel in de binnenstad gestaag afneemt en die in de horeca juist toeneemt. Overigens zijn die arbeidsmarktgegevens uit 2011, staat in de verantwoording.

Veiligheidsgevoel

In diezelfde verantwoording wordt ook uitgelegd waarom de Leidse Binnenstad Index 2013 eigenlijk gaat over 2012. “De gegevens die in de index zijn opgenomen, zijn vrijwel altijd de gegevens die in het voorjaar beschikbaar komen, maar een beeld geven over het jaar daarvoor.” Meestal zal de index begin mei verschijnen en niet in september, zoals nu het geval is.

Waarop Leiden goed scoort in 2012? Een quick scan: het veiligheidsgevoel van bewoners, aantal studenten, aantal starters en (misschien daarmee samenhangend) aantal bedrijfsvestigingen. Slecht gaat het met het aantal winkels in het kernwinkelgebied (daalt), de leegstand van winkelpanden (stijgt), het bezoek aan de website leiden.nl (12 procent lager dan in 2008).

Op gelijk niveau praten

Hoe betrouwbaar is die index? En wat kunnen we ermee?

Aart van Bochove, directeur van economisch onderzoeksbureau Blaauwberg, is de geestelijk vader van de Amsterdam City Index. Hij juicht het toe dat met harde cijfers de kracht van de gemeentePARKEREN-BETAALD wordt gemeten. “Dan kun je zien waar je als gemeente op moet verbeteren.” Methodisch zal het allemaal wel deugen, verwacht hij. Zijn grootste bezwaar is dat het de gemeente Leiden is die het initiatief neemt voor de index. “In Amsterdam zijn dat verenigde ondernemers. Die hebben met die Amsterdam City Index een instrument in handen waarmee ze in gesprek kunnen gaan met de gemeente. Zo praten gemeente en ondernemers op hetzelfde niveau. Dat voordeel heeft de gemeente Leiden de ondernemers ontnomen. En dat is erg jammer.”

'Iedereen is vrij om de cijfers te interpreteren'

Transparantie

De Leidse Binnenstad Index 2013 geeft geen verdere uitleg over wat de cijfers betekenen voor de stad. Van de website: “Iedereen is vrij om de cijfers te interpreteren. Hiermee leveren wij een zo groot mogelijke bijdrage aan transparantie, aan publiek debat en aan het mobiliseren van de noodzakelijke betrokkenheid van velen in het verbeteren van de Leidse binnenstad economie.”

Cijfers duiden

Ook Michael Roumen, directeur van Cultuurfonds Leiden en voorheen onderzoeker bij Blaauwberg, vindt het jammer dat het de gemeente is die met de index komt en niet de ondernemers. “Maar zo’n index blijft een interessant instrument, mits het goed wordt gebruikt.”

Hoe je zo’n index goed gebruikt? “Bij elk cijfer hoort een verhaal. Elk cijfer moet je duiden. Het gaat ook niet om het hoofdcijfer. Als stadskwaliteit is gestegen, maar bereikbaarheid niet, dan moet dat verhaal worden verteld. Zo kan de index dan een aanleiding zijn voor een politiek discours. Tussen ondernemers en politici/bestuurders. Tussen politici en burgers.”

Actie ondernemen

Roumen waarschuwt dat niet gekeken moet worden naar verschillen per jaar. “Bij de individuele

Breestraat

factoren gaat het om meerdere jaren. Zie je daar een tendens, dan moet je actie ondernemen. Dan zie je ook dat mensen wakker worden. Kijk naar leegstand van winkelpanden, of van kantoren. De gemeente Leiden is traag in het flexibiliseren van bestemmingsplannen. Maar met deze cijfers in de hand kunnen ondernemers en stadspartners wel een gesprek met de gemeente beginnen om dat te veranderen.”

 Interessant van de index is natuurlijk om te zien hoe andere gemeenten scoren en dan te achterhalen waarom die het beter doen. En Haarlem heeft nu ook een eigen cityindex. Naarmate meer gemeenten volgen zal dat vergelijken en leren van elkaar steeds gemakkelijker maken.

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen