28 maart, 2014

Economie & Werk

Farmaceutische producenten besteden de eerste ontwikkelingsfase van nieuwe medicijnen steeds vaker uit aan andere bedrijven. De Leidse onderneming Batavia Bioservices, gevestigd op het Bio Science Park, profiteert van deze groeiende markt voor contractonderzoek en is sinds de oprichting in 2009 uitgegroeid tot een van de snelstgroeiende ondernemingen binnen de biowetenschappelijke sector. Made in Leiden besteedt aandacht aan dit soort bedrijven, die ondanks de crisis gewoon door blijven groeien. Deze week een interview met de CEO van Batavia Bioservices, Menzo Havenga. Door: Elfi Buhrs

Strategie

Made in Leiden

Menzo Havenga

Menzo Havenga

Tijdens zijn werkzaamheden als hoofd Research & Development bij de farmaceutische producent Crucell ontdekte Menzo Havenga een gat in de markt: er waren onvoldoende contractonderzoeksbedrijven die hulp konden bieden bij de ontwikkeling van biofarmaceutische producten. “Ik kon kant-en-klare recepten wel bij mijn toeleveranciers neerleggen voor productie, maar als er nog uitdagingen waren, maakten ze er een potje van”, blikt de ondernemer terug. Dus besloten hij en zijn collega Christopher Yallop zelf een contractonderzoeksbedrijf op te richten, gespecialiseerd in ‘proof of concept’ en pre-klinische ontwikkeling van nieuwe medicijnen. “Dat bedrijf moest zoveel kennis en kunde in huis hebben, dat het opdrachtgevers volledig kon bijstaan bij het ontwikkelen van hun producten”, aldus Havenga.

Het resultaat was een ‘one stop shop’, waarbij klanten alles onder een dak kunnen vinden en dus met maar één partij hoeven te communiceren. “Als je als klant met meerdere bedrijven te maken hebt tijdens het ontwikkelingsproces van medicijnen, verlies je veel tijd en geld aan technologie-transfer”, legt Havenga uit. “Bij ons kunnen bedrijven met slechts een idee aankomen en wij zorgen dan voor de rest; tot het medicijn in mensen getest kan worden.” Batavia Bioservices heeft bovendien een aantal kostenbesparende technologieën in huis die het bedrijf of zelf heeft ontwikkeld of heeft ingelicenseerd. “Met de technologie STEP, bijvoorbeeld, kunnen we tien keer meer eiwit per cel produceren”, vertelt Havenga. Zoals factor VIII, een eiwit dat hemofiliepatiënten niet zelf aanmaken, waardoor ze hevig blijven bloeden als ze een wondje hebben.” Een andere technologie, genaamd SCOUT, stelt het bedrijf in staat om medicijnen op miniatuurschaal te ontwikkelen en testen. “Pas als het helemaal klaar is, wordt het eindproduct naar de grote schaal geëxtrapoleerd. Dat scheelt klanten honderdduizenden euro’s.”

Groei

Vier jaar na de oprichting van Batavia Bioservices wist de onderneming de 27e plaats te veroveren in de FD Gazellen Top 100 van snelstgroeiende bedrijven. Inmiddels heeft het bedrijf ook een laboratorium staan vlakbij de Amerikaanse stad Boston. Hoe is die harde groei te verklaren? Havenga: “Het onderzoek naar en de ontwikkeling van biologische medicijnen is een miljardenmarkt die met zo’n twintig procent per jaar groeit, maar voor slechts een vijfde is gepenetreerd. Het idee dat je onderdelen van die medicijnontwikkeling kan outsourcen naar andere partijen is daarbij nog vrij nieuw. Onze groei wordt dus niet geremd door de markt, maar door wat wij als management aankunnen.” Al sinds de start heeft Havenga’s bedrijf dan ook meer aanvragen van klanten dan capaciteit. “Als je over unieke technologieën beschikt en je levert netjes af, dan blijven klanten terugkomen met nieuwe opdrachten”, aldus de CEO.

Als je over unieke technologieën beschikt en je levert netjes af, dan blijven klanten terugkomen met nieuwe opdrachten.

Het zijn overigens vooral buitenlandse bedrijven die de deur platlopen bij Batavia. “De Nederlandse life science sector is niet erg sterk meer”, verklaart Havenga. “Dat komt onder andere door de beslissing van de farmaceutische bedrijven Merck en Abbott om met hun research & development-activiteiten in Oss en Weesp te stoppen.” Daarnaast is er volgens Havenga een gebrek in Nederland aan goede investeringsfondsen van farmagiganten voor de lancering van nieuwe bedrijven. Die fondsen zie je wel in het buitenland. “Ik geef een voorbeeld uit Denemarken: net als veel andere buitenlandse farmaceutische bedrijven heeft Novo Nordisk een venturefund opgericht voor werknemers die een goed idee hebben en daarmee een eigen bedrijfje willen oprichten. Die nieuwe ondernemingen worden meteen al sterk gelanceerd omdat de investeerder ze vooraf door een ringetje heeft gehaald. In Nederland hebben we dat niet. Er zijn wel wat kleine biotech-bedrijven, maar die groeien onvoldoende.”

Bio Science Park

Over het Bio Science Park, waar Batavia Bioservices is gevestigd, is Havenga erg positief. “Het park heeft een grote internationale uitstraling, wat veel talent aantrekt. Als je een klant belooft een oplossing te bieden, dan zijn het toch je werknemers die moeten zorgen voor een creatieve aanpak. Het is daarom niet vreemd dat we midden in die poel van talent zijn gaan zitten.” Of het nu gaat over het park of de stad Leiden, minpunten kan Havenga niet bedenken. “De gemeente verdient echt een pluim met haar betrokkenheid bij de life science sector en het Biopark”, zegt hij enthousiast. “Ik vind het bijvoorbeeld prachtig dat de D66-wethouder van Financiën, Economie en Bereikbaarheid, Robert Strijk, ook een bestuursfunctie heeft in de Bio Science Park Foundation. Nee, ik zou echt niet weten waar het beter moet.”

De gemeente verdient echt een pluim met haar betrokkenheid bij de life science sector en het Biopark

Toekomst

Voorlopig wil Havenga gewoon verder doorgroeien op het Bio Science Park, in elk geval naar honderd werknemers. Dat maximale aantal werknemers reflecteert niet de grenzen van de markt, maar zijn plan om vanaf dat punt verder te gaan bouwen in de Verenigde Staten en Azië. “Als je voor een markt wil werken die vooral in die landen aanwezig is, moet je ook letterlijk in die markt zitten”, vindt Havenga. “Daarnaast bouw ik graag filialen die niet te groot worden. Een goede communicatie met klanten moet naar mijn mening altijd de prioriteit hebben binnen een bedrijf. Hoe groter een organisatie wordt, hoe meer tijd en energie er gaat naar interne zaken als beleidsvergaderingen. Dat kan ten koste gaan van de service aan klanten.”

Met zestig werknemers in Nederland is er op dit moment echter nog genoeg plaats voor nieuw talent bij het bedrijf. Er staan zelfs zeven vacatures open voor zowel ondersteunende als technische functies. Daarnaast doet Batavia Bioservices graag mee aan internationale subsidieprogramma’s zoals de Marie Curie Grant. “Die stellen ons in staat om mensen op te leiden en gave, nieuwe technologieën te ontwikkelen, zoals SCOUT. Daar hebben we ook een hoop talent voor nodig.”

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen