26 juni, 2013

Opinie

Nog 99 dagen, dan is het 3 oktober. Dit jaar zonder Geuzen. Vanwaar toch al die geheimzinnigheid en heibel rond de 3 October Vereeniging?  

Even was het groot nieuws. Op donderdag 16 mei, de dag van de jaarvergadering van de 3 October Vereeniging, wordt bekend dat sponsorgroep de Geuzen van Boisot opstapt. Voorzitter Menno Smitsloo zegt de volgende dag in het Leidsch Dagblad dat hij en zijn tien medesponsors er genoeg van hebben. Het bestuur van de 3 October Vereeniging zou zich gedragen als een Rupsje Nooitgenoeg. De sponsors mogen betalen, liefst nog wat meer betalen, maar verder hebben ze weinig in te brengen. Uitnodigingen komen altijd op het laatste moment, afspraken komt het bestuur niet na, aldus Smitsloo.

Jaarvergadering

Op de jaarvergadering die avond zijn naast ondergetekende precies 101 van de ruim dertienduizend leden aanwezig. Het onderwerp ‘Geuzen’ wordt door het bestuur zoveel mogelijk vermeden. Als oud-voorzitter Piet van Sterkenburg om opheldering vraagt, krijgt hij als antwoord dat hij op een ledenvergadering van de 3 October Vereeniging is en niet bij de Geuzen. Hij moet aandringen en stevige woorden gebruiken (‘U kunt zich niet verschuilen achter de façade dat het een externe partij is’) om er een verklaring uit te krijgen bij voorzitter Michiel Zonnevylle en bestuurslid Rik Kamps. Die verklaring luidt dat de Stichting Geuzen van Boisot blijft bestaan, hoewel een aantal leden, waaronder het bestuur, is opgestapt. Het conflict zou draaien om de vraag wie mag bepalen welke leden namens het verenigingsbestuur in het Geuzenbestuur zitten. Het verenigingsbestuur wil dat zelf bepalen, de Geuzen willen er een stem in. Aldus het verenigingsbestuur.

Belangrijker, zeker voor wie het vooral om het feest gaat: we hoeven niet te vrezen voor welk onderdeel van de 3 oktober-viering dan ook. Zegt het verenigingsbestuur. Misschien dat er ook weer nieuwe Geuzen bijkomen, en van een aantal wordt verwacht dat ze terugkeren zodra er weer een stabiel Geuzen-bestuur is geformeerd. Pas na nieuwe vragen uit de zaal blijkt hoe groot de ravage is: de stichting Geuzen van Boisot wordt op dat moment gevormd en bestuurd door de drie bestuursleden die daar vanuit de 3 October Vereeniging statutair nou eenmaal zitting in hebben. Maar alle elf sponsors (à 5000 euro) zijn weg.

3 - Haring & Wittebrood

 

Die breuk: soms begrijp ik het zelf ook niet.

Het is behalve een financiële aderlating ook een flinke smet op het blazoen van wat toch een vrolijke onomstreden feestcommissie zou kunnen zijn. En dat precies drie jaar na het vorige oproer. Twee bestuursleden en twintig commissieleden zeiden toen de 3 October Vereeniging ook al met veel rumoer vaarwel. Zij vertrokken uit onvrede over de archaïsche en regenteske stijl van het toenmalige bestuur, onder voorzitter Els van Eijck van Heslinga.

Tot een open, inhoudelijke discussie komt het op de ledenvergadering geen moment. Oud-burgemeester Zonnevylle houdt de touwtjes strak in handen, biedt weinig kansen om vragen te stellen en houdt niet van improviseren. Als een bestuurslid wordt herbenoemd over wie iemand in de zaal nog wel zijn bedenkingen kwijt wil, blijkt dat al te laat te zijn. Even daarvoor deed Zonnevylle immers het voorstel de benoemingen groepsgewijs te behandelen, dan kan er nu niet meer over één daarvan apart worden gepraat. Zelfs tegen die benoemingen stemmen zit er op dat moment niet meer in, want er is al geapplaudisseerd door een veronderstelde meerderheid van voorstemmers.

Corporaal

Zonnevylle treedt zijn publiek, merendeels zogeheten commissarissen van de verschillende onderdelen van de 3 oktober-viering, formalistisch tegemoet. Toch zijn er ook mensen in de zaal die het nog niet ver genoeg gaat. Waarom hij zijn ambtsketen niet om heeft, wil iemand weten. Hij belooft beterschap. Er zijn meer aspecten die van de jaarvergadering een tamelijk studentikoze, om niet te zeggen corporale vertoning maken. Het bestuur wenst elkaar aan het begin een ‘prettige wedstrijd’ en maakt apart zijn entree. Het Leids Volkslied wordt gezongen. Staand. Er is ongegeneerde hilariteit in de zaal als de voorganger bij de herdenkingsdienst dit jaar een mooie blondine blijkt te zijn.

Het financieel jaarverslag wordt door penningmeester Bart van der Poel toegelicht op rijm. Dat lijkt onschuldig, oubollig hooguit, maar het leidt ook behoorlijk af van de cijfertjes, die toch al zo ondoorzichtig zijn. (Voor de liefhebber: geheim zijn ze niet, ze staan gewoon hier.) Alles is afgerond op duizendjes. 1 - Haring & WittebroodDe post ‘Evenementen’ is niet nader uitgesplitst. Het enige wat snel duidelijk wordt is dat de vereniging inderdaad genoeg reserves heeft om het minstens een jaar zonder Geuzen vol te houden. De bijdrage die de Geuzen de afgelopen jaren leverden, is behalve voor de restauratie van de gouden koets onder meer daarvoor gebruikt: een reserve aanleggen. Maar voordat we de conclusie trekken dat de vereniging hartstikke rijk is: die reserve, zegt Van der Poel, is nodig om een calamiteit op te vangen. Denk aan een overlijden binnen het koninklijk huis waardoor het hele feest moet worden afgeblazen. Een paar ton achter de hand is dus geen overbodige luxe, verzekert de penningmeester.

Geen vereniging wil graag als rijk te boek staan, in een tijd waarin alles en iedereen stevig moet bezuinigen. Waarschijnlijk verklaart dat de summiere uitleg. De gemeente Leiden, de dertienduizend leden of de Geuzen mochten eens gaan denken dat het allemaal wel een onsje minder kan, dat drie ton eigen vermogen plus een ‘voorziening’ van anderhalve ton meer dan genoeg is…

Zonder de Geuzen groeit het calamiteitenpotje nu dus even niet. Maar als dat alles is, dan lijkt het financiële leed te overzien. Afgelopen jaar werden ook de haring en wittebrood, net als in 1574, door de Geuzen geleverd, maar dat geld – zo’n 20.000 euro – kan ook wel ergens anders gevonden worden. Voorlopig moet de haring trouwens eerst ook nog groeien, relativeert het bestuur op dat moment de zorgen.

Lijmen

Nu, anderhalve maand later, zit het met dat laatste wel goed. Maar de wederopbouw van de Geuzen lijkt nog niet erg op te schieten. ”Even windstilte, rust in de tent”, zegt Roel van den Berg, een van de prominente Geuzen, desgevraagd. Hij wil niet veel kwijt over wat tot de breuk heeft geleid, behalve dat hij het ‘soms zelf ook niet begrijpt’. ”We hebben altijd in rust en luwte geopereerd.” Van den Berg, oud ING-directeur, is er al bij sinds de oprichting in 2000 en zegt met name de eerste tijd, onder Piet van Sterkenburg, ‘fantastische jaren’ met de Geuzen te hebben gehad. Verder sluit hij zich aan bij de woorden van Smitsloo. ”Betalen en verder niets in te brengen hebben, dat is niet de bedoeling. We willen invloed op ons eigen functioneren. Wie betaalt, bepaalt.”2 - Haring & Wittebrood

Of de Geuzen al door het bestuur zijn benaderd voor een gesprek of lijmpoging? ”Nee, we zijn daar nog niet mee verrast. Het bestuur heeft recht op zijn eigen aanpak.”

De ideale man voor een bemiddelingspoging lijkt Piet van Sterkenburg te zijn. Oud-voorzitter en erelid van de vereniging, en iemand ‘onder’ wie de Geuzen graag dienden. ”Absoluut niet aan de orde”, reageert hij. ”Ik wil er überhaupt niets over kwijt, ik wil mijn collega’s niet voor de voeten lopen.” Waarom hij zo moest aandringen om van het bestuur enige uitleg te krijgen? “Dat moet u aan het bestuur vragen. Ik was tevreden toen ik daags na de vergadering in het Leidsch Dagblad las dat beide kanten recht was gedaan en dat Zonnevylle nog mogelijkheden ziet om de breuk te lijmen.”

Zonnevylle zelf tot slot, is hij al klaar voor een lijmpoging? Hij is deze week nog met vakantie, laat hij weten, maar wil daarna graag praten. En wat hij vast kwijt wil: ”De Geuzen bestaan nog steeds.”

Kijk, dat geeft de burger moed. Nog negenennegentig dagen.

Vorige artikel

Leuk, komkommertijd!

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen