08 januari, 2014

Stad & Politiek

Lege en vervallen panden, steigers en weinig mensen op straat. Het werd de P.C. Hooftstraat van Leiden genoemd, maar die eer komt Breestraat al jaren niet meer toe. Toch staan achter die vervallen voorgevels, steigers en bushokjes ondernemers die de moed niet opgeven. “Schouders eronder en aanpakken, zodat de Breestraat snel weer de beste winkelstraat van Leiden wordt.”  

De Breestraat is vandaag grijs. En er staat een gure wind. Een meisje op de fiets wijkt uit voor een bus die met hoge snelheid voorbij komt. Een vrouw loopt met een boodschappentas op de smalle stoep. Ze woont al vele jaren in één van de stegen die op de Breestraat uitkomen, en heeft deze van een luxe winkelstraat zien veranderen in ‘een zootje qua inrichting’. Op de vraag waar dat aan ligt, geeft ze een weinig hoopvol antwoord: “Waar moet ik beginnen?” Het liefst ziet ze alle bussen verdwijnen en plaatsmaken voor één groot voetgangersgebied. Een moeder en dochter verderop in de straat beamen dat: “Er zijn veel te veel bussen. Het klinkt als een cliché, maar vroeger was de Breestraat echt beter. Kijk nou naar die panden, die zijn zo achteruit gegaan. Eigenlijk kom ik hier nooit meer”, zegt ze terwijl ze naar de kinderwagen voor zich wijst, “maar die kleine wil niet slapen, dus lopen we nog maar even een rondje.”

Breestraat_2 Ondernemers zijn minder pessimistisch over de toekomst van de winkelstraat. Zo ook Hans van Schie, eigenaar van LOOK Optiek. Zijn zaak is drie jaar geleden verhuisd van de ene kant van de Breestraat naar de andere. Van Schie was al jaren op zoek naar een pand om zijn onderneming uit te breiden. De laatste jaren is volgens hem een groot deel van de Breestraat verminderd van kwaliteit, onder meer door de komst van Zeeman en Wibra. “De echte Leidenaar is niet rijk, terwijl de Breestraat van oudsher chic is. Hier kwam Jan met de pet niet, die vond het te duur. Maar nu wel, het is een soort cultuurverandering, al heb ik daar geen last van. LOOK is synoniem met de Breestraat. Mensen komen specifiek voor ons langs, dus we gaan en willen hier niet weg.”

Bussen

Elke dag rijden er ongeveer 750 bussen door de Breestraat. Weg ermee? Niet als het aan Van Schie ligt: “De Breestraat is geen drukke doorloopstraat zoals de Haarlemmerstraat, maar een straat waar mensen doelgericht naartoe gaan. Daarom is het belangrijk dat er verkeer doorheen komt, zodat mensen toch veel winkels zien, en later hopelijk terugkomen.” Ook Marc van Praag, de beoogde nieuwe voorzitter van de winkeliersvereniging Breestraat en eigenaar van restaurant Burgerzaken, vindt dat de bussen mogen blijven, maar dan wel een stuk minder: “We hebben er heel wat bussen bijgekregen, waaronder verkeer dat van Zoetermeer via Leiden naar Schiphol gaat. Die bussen zitten over het algemeen vol met mensen die helemaal niet in de binnenstad willen zijn; dat geeft alleen maar oponthoud.” Van Praag probeert daarnaast de maximumsnelheid terug te brengen naar 15 kilometer per uur. “Dat is geen wettelijk vastgelegd maximum, maar een ‘gentlemen’s agreement’. In het verleden hebben we ook al eens zo’n afspraak met het vervoersbedrijf gemaakt, maar die is in de loop der jaren weer vergeten.”Breestraat_4

 

Onzekerheid is niet goed voor de straat

De Breestraat is al jaren onderwerp van discussie. Winkeliers hebben veel plannen van de gemeente voorbij zien komen, zonder dat die zijn gerealiseerd. “Die onzekerheid niet is niet goed voor de straat.” Opticien Van Schie beaamt dat: “Veel nieuwe ondernemers durfden niet hier te komen, omdat er geen zekerheid was over de RijnGouweLijn.” In plaats van de tramlijn heeft de gemeente plannen om volgend jaar de straat op te knappen. Van Praag is daar blij mee, hoewel de voorgestelde renovatie wat hem betreft niet ver genoeg gaat. “We zouden graag straatwerk van gevel tot gevel hebben, het liefst met een mooi oud klinkertje. Helaas kan dat niet in verband met gevaar op scheuren door de trillingen van de bussen.” Er komt nieuw asfalt en de trottoirs worden mooier gemaakt. De grote plantenbakken blijven, ondanks herhaaldelijk verzoek van de winkeliersvereniging om die te vervangen door bomen. “Door wortelvorming kan het asfalt kapot gaan, dus dat plan gaat helaas ook niet door.”

De winkeliersvereniging heeft goede contacten met de gemeente. “In het afgelopen jaar hebben we een keer of zes bij elkaar gezeten, voornamelijk op uitnodiging van de gemeente”, zegt de beoogd voorzitter. “Dat leidt niet altijd tot succes wat ons betreft. Wat betreft die bussen zitten we best op één lijn met de gemeente; het is voornamelijk knokken tegen de vervoersbedrijven. Die hebben grote contracten met de provincie, waar je weinig tegen kunt doen. Ik probeer daarom altijd te kijken naar wat er wél mogelijk is, zodat we er toch wat moois van kunnen maken.”

Waar blijft de Zara?

De komst van grote winkelketens is volgens de de winkeliers goed nieuws. Een Zara, H&M en The Sting zijn voorbeelden die de winkeliers regelmatig in de mond nemen. Laatstgenoemde wordt een van de winkels in het nieuwe ‘Aalmarktproject’, een 24.000 m² groot winkelgebied dat de Breestraat met de Haarlemmerstraat zal verbinden. Later dit jaar worden de eerste deuren daar geopend voor shoppend Leiden.

Breestraat_3Een populaire winkelketen die zich onlangs in de Breestraat gevestigd heeft is Flying Tiger. Van Praag: “Die winkel trekt enorm veel mensen. Daar zijn we heel erg blij mee, want dat is goed voor iedereen.” Het concern kreeg de mogelijkheid om een pand te betrekken in de ‘P.C. Hooftstraat van Leiden’, legt Danielle Driessen van Flying Tiger uit. “We merken dat mensen de straat wel vinden, maar tegelijkertijd merken we dat er weinig winkels deze kant op komen. We zien onszelf ook niet als trekpleister, zo bekend zijn we nog niet.” Als het beter gaat met de economie zullen er volgens Driessen meer winkels de deuren openen. Maar ook het imago is in de jaren flink gekelderd. Grote winkelketens kunnen dat imago omhoog brengen, maar dan moeten ze wel komen. “Het is een cirkel die doorbroken moet worden. Hopelijk hebben wij dat een beetje gedaan.” Ook Driessen heeft geen probleem met de bussen: “Die zijn juist fijn. Mensen die op hun bus staan te wachten lopen nog even snel bij ons binnen.” Driessens ogen twinkelen als ze hoort van het plan om het aantal bussen te halveren. “Minder bussen betekent langer wachten op de bus, dus misschien meer klanten voor ons.”

Herinrichting

Naast grote winkelketens herbergt de Breestraat ook kleine unieke zaakjes, zoals kledingzaak Maf. De voor een Dutch Experience Retail Award 2013 geselecteerde kleidingboetiek heeft sinds een jaar een nieuwe vestiging in de Breestraat, na 23 jaar succes om de hoek. Mede-eigenaar Jan Elijzen wil van alles in de Breestraat op de hoogte blijven: “We proberen overal onze neus in te steken om informatie op te doen.” De herinrichting is volgens hem een goed plan. “Verandering is iets waar positief naar gekeken moet worden. We kunnen immers pas achteraf zeggen dat er dingen mis zijn, niet vooraf. Neem de bloembakken. Als ik ’s avonds een paar biertjes op heb, zijn die dingen gevaarlijk. En straks na de herinrichting zullen er ook missers naar voren komen. Dat zien we dan wel weer. Iedere ondernemer weet dat het mooier moet.”

Elijzen weet zeker dat de Breestraat geen imagoprobleem heeft. “Je hoeft geen waarzegger te zijn om te zien dat als de economie voorheen zulke grote stappen heeft gemaakt, het ook een keer afneemt”, zegt hij zichtbaar geïrriteerd. “In de afgelopen vijftig jaar is het met de Breestraat altijd op en neer gegaan. Ik zit liever hier, dan dat ik gratis op de Haarlemmerstraat mag zitten. Die straat is eenheidsworst; iedereen doet zijn buurman na. Ik houd van mensen die hun nek uitsteken en die iets aparts proberen te doen. Leiden kan meer van dat soort mensen gebruiken.” Hij wijst naar de overkant van de straat, waar bouwvakkers hard aan het werk zijn om het Aalmarktproject af te ronden. “Weet je wel hoe mooi het wordt?”, vraagt de ondernemer. Van de verbouwing hebben ze weinig last. “Er kwam geregeld stof naar binnen gewaaid. Ik heb toen gevraagd of ze daar wat water bij wilden doen, zodat het minder stuift. Deden ze meteen.” Uit de achterkant van de zaak klinkt de stem van zijn partner: “Communiceren.” Elijzen denkt dat de Breestraat over vijf jaar een hele andere ‘smaak’ heeft, een straat waar grote ketens als ZARA en H&M samenkomen met kleine lokale ondernemingen. Aan de ondernemers kan het in ieder geval niet liggen: “De Breestraat is één brok positiviteit.”

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen