08 mei, 2014

Stad & Politiek

OPEN|Makers aan de Markt is voor veel Leidenaren wellicht een bekend project: sinds enige jaren worden leegstaande etalages aan de Aalmarkt door kunstenaars gebruikt als werkruimte. Het project is een succes en naar verwachting breidt OPEN binnenkort uit. Projectleider Jennefer Verbeek: “We zijn erg dicht bij een deal met woningcorporatie Portaal om vanaf juni satellietlocaties in Leidse buitenwijken te openen.” Tegelijkertijd is OPEN in het centrum op zoek naar een nieuw onderkomen, omdat de locatie aan de Aalmarkt weer zal worden verhuurd aan winkeliers.

1277790_531559793580298_2000201169_oIn het pand aan de Aalmarkt zijn kunstenaars aan het werk en heerst een bedrijvige sfeer. In het midden van de ruimte staat een tafel, het kantoor van Jennefer en Danny Molenaar, de andere projectleider. Ze zijn al langere tijd bezig met OPEN en praten vol enthousiasme over het project. “We nodigen makers uit om tijdelijk hun werkruimte naar hier te verplaatsen, maar we zijn geen galerie of museum. We zijn een uitprobeerplek voor makers, een werketalage.” Alles kan en alles mag aan de Aalmarkt, de enige voorwaarde die aan de makers wordt gesteld is dat de deur altijd open staat. Kunstenaars kunnen elkaar zo inspireren en van elkaar leren.

Gesprekken met Portaal en Ons Doel

“De Aalmarkt was lange tijd een nare dode hoek in Leiden”, zegt Jennefer. “Je ziet vaker dat er verpaupering optreedt in de omgeving van leegstaande panden. Soms wordt er nog kunst op de ramen geplaatst, maar dat is het dan wel. Bij ons zijn er altijd mensen aanwezig. Dus wij halen bijvoorbeeld wel de kots voor de deur weg na 3 oktober, waar dat op andere plaatsen blijft liggen.”

Sinds het voorjaar van 2010 is OPEN in het centrum te vinden. Het initiatief was afkomstig van Erica Haffmans, destijds Cultuurmakelaar in Leiden. OPEN is sindsdien het grootste project van 1891350_609725639097046_697406109_oPeen & Ui, een organisatie die kunst- en cultuurprojecten in Leiden mogelijk maakt. Naast een samenwerking met de gemeente, is OPEN nu dus ook in gesprek met de woningcorporaties Portaal en Ons Doel om locaties in de buitenwijken te openen. Jennefer: “We vermoeden dat we vanaf begin juni onze eerste satellietlocatie kunnen openen! Waar dat zal zijn, houden we nog even geheim. De voorwaarden zullen in ieder geval hetzelfde zijn als aan de Aalmarkt: de woningbouwcorporaties stellen een ruimte beschikbaar en betalen de nutskosten, wij zorgen dat het een levendige plek is die niet verpaupert.” Het doel van OPEN is om minimaal vijf satellietlocaties te openen.

Einde Aalmarkt in zicht

Maar ook in het centrum is OPEN op zoek naar een nieuwe locatie, voorlopig nog zonder resultaat. In het kader van het Aalmarkt-project krijgt het huidige pand een nieuwe bestemming. “Hoewel de datum steeds wordt uitgesteld, gaan we er nu vanuit dat we 1 augustus weg moeten zijn”, zegt Jennefer. “We hebben de pech dat de gemeente niet veel eigendom meer heeft in het centrum, dus we zijn afhankelijk van andere partijen.” Danny vult aan: “Eigenlijk is dit een oproep aan alle lezers. Het enige dat OPEN zoekt, is een leegstaande ruimte in het centrum met het liefst een groot raam, de rest maken we zelf.”

'Wij halen bijvoorbeeld wel de kots voor de deur weg na 3 oktober'

Het gebruik van leegstaande winkelpanden is geen uniek fenomeen. In veel grote steden vinden soortgelijke initiatieven plaats. Maar volgens Jennefer en Danny bieden zij in Leiden iets extra’s: “In andere steden zijn de makers vaak verdeeld in subculturen. In Leiden zijn genoeg makers, maar niet zoveel dat er in elke wijk een andere subcultuur is. Wij vinden het juist een voordeel dat er variatie is onder de gebruikers. Makers worden geïnspireerd door elkaar, en dat levert grappige cross-overs op tussen verschillende stijlen.”

Elke keer weer een succes

Een geslaagd voorbeeld daarvan is de hoepelwinkel, sinds februari gevestigd in OPEN|Makers aan de markt. Eigenaresse Mirjam is naar eigen zeggen ‘hoepelverslaafd’ en benaderde OPEN met de vraag of er mogelijkheden waren om haar hobby uit te bouwen. “Andere panden zijn al snel veel te duur. Hier kan alles en als ik iets nieuws bedenk dan is het altijd bespreekbaar”, Koningsdag OPEN (3)vertelt ze terwijl ze een hoepelworkshop geeft. Ook dat is mogelijk bij haar in de ‘etalage’. Met Koningsdag organiseerde Mirjam zelfs een markt in de binnentuin achter de Aalmarkt, compleet met muziek, drankjes, hapjes en uiteraard veel hoepels. Ze kreeg daarbij hulp van Brenda, die de afgelopen twee maanden zelf een project bij OPEN had.

En dat is precies wat Jennefer en Danny voor ogen hebben. “We hebben persoonlijk contact met de makers en kunnen steeds beter inschatten hoe we de makers aan elkaar kunnen koppelen. Als je midden tussen de makers staat zie je een proces ontstaan.” Volgens Jennefer een ‘schat aan informatie’. ‘Informatie van onschatbare waarde’, vult Danny aan. Dat alle projecten een succes zijn, blijft Jennefer verbazen: “Elke keer worden mijn verwachtingen overtroffen.”

Creatieve poort van Leiden

“We zouden niets liever dan de creatieve poort van Leiden zijn”, zegt Danny. “Als mensen iets zoeken of iets willen, dat wij ze dan doorverwijzen naar de mensen die kunnen helpen. De verbinding tussen de kunstenaars tot stand brengen.” Ook Jennefer heeft een droom: “Het liefst zou ik fulltime met OPEN bezig zijn, maar je kunt hier helaas niet van rondkomen.”

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen