23 januari, 2014

Stad & Politiek

Kom je ergens nieuw wonen, dan heb je even tijd nodig om de wijk te leren kennen. Wat blijkt? De inrichting van de wijk nodigt niet echt uit voor een ontdekkingsrondje. Sterker nog, de oude bewoners ervaren precies hetzelfde. Deze situatie is ontstaan in de Mors. Het project ‘Morslint’ moet de wijk weer toegankelijker maken voor de eigen bewoners.

Als gevolg van het grootschalige nieuwbouwproject Trisor herbergt de Mors een groot aantal nieuwe bewoners. De oude flats tussen de Diamantlaan en het spoor gingen tegen de vlakte en daarvoor in _DSC1263 - kopiede plaats kwam een nieuw complex met ruim 300 woningen gecombineerd met zorgeenheden. Na oplevering organiseerde woningcorporatie Portaal een wijkconferentie. Nieuwe bewoners konden op die manier kennismaken met hun nieuwe woonomgeving en er werden ideeën gepresenteerd om de wijk aantrekkelijker te maken. Er was onder meer een club architecten present die met een minitentoonstelling hun visie op de wijk gaf.

Basislint en deelprojecten

“En die visie heeft uiteindelijk geleid tot het project Morslint”, zegt Josse Popma, een van de architecten. “Wij constateerden een aantal fysieke beperkingen in de wijk waardoor het op dit moment niet vanzelfsprekend is om een rondje te lopen. Die mening werd gedeeld door _DSC1215bewoners en organisaties uit de wijk. Vooral voor ouderen en mensen met een beperking is de wijk niet erg toegankelijk. En met de aanwezigheid van Libertas, ’s Heeren Loo, Radius, Rivierduinen en de Robijnhof is deze groep juist goed vertegenwoordigd in de Mors. Voor ons was dat het sein om verder te praten.”

Al snel opperden betrokken bewoners het idee een logische wandelroute door de wijk te creëren: Morslint. “We (Architectenbureau Popma & ter Steege, red.) hebben vervolgens samen met bewoners een plan gemaakt om te komen tot een basislint, dat verder kan worden opgetuigd door middel van deelprojecten. Het idee is met enthousiasme ontvangen en diverse partijen zijn inmiddels aangehaakt. Libertas, Rivierduinen, ’s Heeren Loo, Portaal, Radius en een grote groep bewoners denken mee. Inmiddels zijn we in goed gesprek met de gemeente Leiden, en haken steeds meer partijen aan. Zo zijn bijvoorbeeld Wijken voor Kunst en PS|theater bij het project betrokken, waardoor dus ook een cross-over met de kunstsector ontstaat.”

Van snoeibeurt tot zebrapad

Doel van Morslint is om met enkele relatief simpele ingrepen de wijk toegankelijker te maken. “Dat kan variëren van snoeibeurten van het groen tot de aanleg van een zebrapad”, legt Popma _DSC1250 - kopieuit. “De route dient als verbinding tussen de groenvoorzieningen in de wijk. Die zijn er nu namelijk al best veel, maar ze nodigen lang niet altijd uit tot een bezoek. Neem de groenstrook tussen de Opaalstraat, Saffierstraat, Topaaslaan en Maansteenpad. Wij noemden dat een wijkpark, maar de meeste bewoners hadden geen idee waar we het over hadden. Zij ervaren dat helemaal niet als een park. Dat heeft onder andere te maken met de entrees. Bij een van de toegangswegen moet je eerst door een hondenuitlaatstrook en een deel van het park wordt afgeschermd door bosschages.”

Een ander voorbeeld is het voetpad langs de Doctor Leylaan dat is aangelegd om de Diamantlaan en de groenstreek langs het spoor te verbinden. Die route wordt door veel _DSC1226 - kopiebewoners als onveilig ervaren. De wandelaars lopen namelijk pal naast het langsrazende verkeer, zonder dat er een afscheiding is. Een doorn in het oog is daarnaast de entree van de wijk, die door de architecten ‘Diamantwand’ is gedoopt. Die benaming is gekozen doordat je als het ware tegen een onaantrekkelijke blinde muur aankijkt; je hebt niet het gevoel dat je voor een winkelcentrum staat. Dat kan anders denken de architecten. Zowel het voetpad als de Diamantwand is dan ook aangemerkt als deelproject, aanpassingen die later aan het basislint kunnen worden gehangen. “Het basislint komt er in ieder geval”, zegt Popma. Voor de deelprojecten moet apart draagvlak en financiering gevonden worden. “De eerste serieuze toezegging hebben we inmiddels binnen.”

Architect als regisseur

Van dit soort gezamenlijke projecten om wijken te verfraaien kunnen er uiteraard niet genoeg zijn. Maar wat maakt Morslint een interessant project voor een architectenbureau? “We krijgen van de deelnemende partijen een beperkte vergoeding voor ons werk”, legt Popma uit. “Maar _DSC1235 - kopiedat is voor ons niet de voornaamste reden om te participeren. We vinden het vooral erg interessant om dit proces mee te maken. Architecten hebben veel te lang alleen vanachter hun computer gewerkt, maar dat is niet meer van deze tijd. Door je ideeën te presenteren en te delen met mensen die betrokken zijn, kom je weer tot nieuwe inzichten. Je bent als het ware van tevoren draagvlak aan het creëren in plaats van dat een plan achteraf wordt getoetst. Een ander aspect is dat er tegenwoordig veel meer aandacht is voor de bestaande stad, de nadruk ligt niet langer alleen op uitbreiden en nieuwbouw. Met Morslint willen we aantonen dat die regisseursrol goed past bij ontwerpers zoals wij. Dit soort problemen speelt natuurlijk ook op veel andere plekken.”

Fotografie: Patrick Post

Volgende artikel

Hoe bouw je een regio?

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen