02 oktober, 2013

Stad & Politiek

Klaar voor het feest der feesten? Klapstuk op het vuur, portemonnee gevuld? Hier nog even wat Leidse basiskennis.

Wat vieren we?

In het kort: dat op 3 oktober 1574 de geuzen (die over het water kwamen) na een jaar beleg de Spanjaarden die Leiden hadden omsingeld, wisten te verjagen. Een iets langere versie vind je hier. De historie speelt een belangrijke rol in bijna alle onderdelen van de viering. Of in ieder geval zeggen we dat graag tegen iedereen die denkt dat het om een ordinair zuip- en vreetconcours gaat.

Wat zingen we?

De diverse onderdelen hebben hun eigen repertoire. De coverbandjes hun funkhits, de reveille het officiële Leidse Volkslied, de kroegen draaien om het uur Rubberen Robbie. En naast de Leidse R ga je vanavond ook je lamme L nodig hebben. Dan hebben we het natuurlijk over Lalala Leiden van Jochem Myjer. In een poll van het Leidsch Dagblad werd dat verkozen als dé hit van dit jaar, boven de nummers van Armin van Buuren en Barry Badpak.

Waar is het feestje?

Niet op de 3 octoberstraat, de Jan van Houtkade, de Valdezstraat, de Boisotkade en de Magdalena Moonsstraat. Maar binnen de singels is bijna overal wel iets te beleven. En het Van der Werffpark, vernoemd naar de man die onze voorvaderen zijn arm aanbood, doet volop mee. Vorig jaar was er ook een muziekpodium op, of eigenlijk in het Rapenburg, maar dat was een eenmalig en tamelijk mislukt onderdeel.

Is er dit jaar iets nieuw?

Vernieuwing en 3 oktober hebben weinig met elkaar te maken. De festiviteiten zijn zoveel mogelijk elk jaar hetzelfde, zodat je in een vertrouwd ritme naar dezelfde kroegen kunt om dezelfde mensen te zien, op je vaste plek de optocht kunt afwachten en precies weet wat de kermis je gaat kosten. En o ja, voetbalclub Docos wint de taptoe. Nou vooruit, de 3 oktober app is dit jaar flink verbeterd, met onder meer een hutspotrecept en een klok die aftelt naar het eerstvolgende optreden van Rubberen Henkie. De app is gratis, maar er zit ook een functie in waarmee je de makers een biertje aanbiedt. Een biertje van 1,79, wat voor 3 oktober begrippen erg voordelig is. Qua feestartikelen (of zo je wilt merchandising) zijn de sweater en de scheurkalender de aanwinsten van dit jaar. Nieuw is ook dat we ons proberen te kwalificeren voor de Unesco-lijst van immaterieel cultureel erfgoed. Denk daar vanavond nog maar eens aan.

Waar parkeren we?

Geen enkele reden om met de auto te komen, maar als het dan toch moet… Eén dag per jaar is parkeren in Leiden geen enkel probleem. Langs elke toevoerweg en op bijna elke stoep staan ze. Zelfs wie zijn wagen in de middenberm van de Schipholweg achterlaat (parkeren kun je het niet noemen) vindt hem daar terug zonder bon of wielklem. De politie kondigt voor vanavond overigens wel alcoholcontroles aan op de uitvalswegen.

Wat is een Leidse glibber?

Glibbers werden degenen genoemd die de stad uit glipten om de Spanjaarden bij te praten over de toestand binnen de stadspoorten. Het waren dus je reinste collaborateurs. Tegenwoordig heeft het woord een veel mildere negatieve lading. Het betekent eerder zoiets als schooier dan verrader. Een in Leiden zeer actieve blogger gebruikt Leidse glibber zelfs als ehh geuzennaam.

Waarom is de kermis zo duur?

Het veel gehoorde antwoord: omdat hij maar anderhalve dag duurt, en de kermislui hun kosten dus in die beperkte tijd terug moeten verdienen. Toch is dat maar een deel van de waarheid. In jaren waarin 2 of 3 oktober op een zondag valt staat de kermis er drie dagen, en dan is-ie net zo duur. Vermoedelijk heeft het dus meer te maken met de pacht die de exploitanten betalen, en die hangt weer samen met de boekhouding van de organisatie, die daarover niet erg open is. Om het wat simpeler te zeggen: de kermis is hoofdzakelijk zo duur omdat de optocht van dat geld wordt betaald. Dus laten we het maar eens omdraaien: gelukkig bestaat de optocht voor de helft uit gaten, anders was de kermis nóg duurder.

Waar hebben we het over?

Een paar do’s en don’ts uit het 3 oktober-woordenboek. Het is Leidens Ontzet, niet Leids Ontzet. Tenzij je dat laatste op zijn Lêds uitspreekt, dan kan het wel. Om de een of andere reden gaat het in het feestprogramma altijd over het lunapark, maar dat mag je ook gewoon de kerr-re-mis noemen. Andere woorden die alleen in een 3 oktober-context worden gebruikt en die voor een echte Leidenaar voorpretverhogend zijn: reveille, corenwijn, minikoraal, klapstuk.

O ja, de oktoberfeesten, die zijn elders.

Wat is de overeenkomst tussen een konijn en een 3 oktober plant?

Ze halen de Kerst niet.

Wat moet je aan?

Een trui. Vraag niet waarom, maar 3 oktober, en vooral 2 oktober, vier je in een trui. Twee jaar geleden was het daar overdag te warm voor, ja. Dat was de uitzondering. Voor vanavond en ook morgen luidt het advies weer: een trui.

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen