20 juni, 2014

Stad & Politiek

Realiseren wij ons in Leiden eigenlijk wel in wat voor prachtige stad wij wonen? Er zijn mensen die vinden van niet. Of althans, die vinden dat het wel een onsje meer mag zijn. Een aantal van die mensen heeft aan de wieg gestaan van de geboorte van de Stadsfotograaf Leiden. Het eerste jaar van dit project zit er bijna op. De speurtocht naar de opvolger van Rob Overmeer, de eerste stadsfotograaf van Leiden, is in volle gang.

Lezers van het Leidsch Dagblad kan het niet zijn ontgaan: sinds ongeveer een jaar treffen zij op de middelste twee pagina’s van de vrijdagkrant een grote foto aan met een stukje tekst. Op die foto’s prijken mensen die ieder op hun eigen manier betekenis hebben voor de stad Leiden, maar over het algemeen in anonimiteit leven en werken. Als lezer kom je meer te weten over deze mensen en de bijzondere plekken waar zij zich bevinden. Kortom, je leert Leiden steeds weer een stukje beter kennen. De invulling van de twee pagina’s in het regionale dagblad wordt verzorgd door de Stadsfotograaf Leiden.

Meer body

“Het idee is dat de stadsfotograaf op een andere manier naar de stad kijkt dan de gemiddelde voorbijganger”, zegt Peter Duijvestein, voorzitter van de Stichting Stadsfotograaf Leiden. “Op die manier brengt hij over het voetlicht hoe prachtig deze stad eigenlijk is. Er is een grote groep mensen, aanschurkend tegen het Stadslab, die van mening is dat de mooie kanten van Leiden vaak onderbelicht blijven. Bewust of onbewust zijn zij er mee bezig om het beeld van Leiden meer body te geven. Dit project is daar een uitvloeisel van, met Leidse Stijl, Cultuurfonds Leiden, Bureau Biskaje en het Leidsch Dagblad als voortrekkers.”

'Het was pionieren, maar dat heeft goed uitgepakt'

“Spreek tien willekeurige Leidenaren en je zult merken dat het beeld dat zij van de stad hebben niet altijd even positief is”, vervolgt Duijvestein. “Enerzijds voelen ‘we’ ons een beetje zoals Amsterdam, met onze bloeiende kennissector en de vele musea. Anderzijds heerst echter ook het beeld dat ‘we’ niet meer zijn dan een soort Gouda, een stad waar niet veel gebeurt. Juist het mooie van Leiden zouden we continu onder de aandacht moeten brengen, zonder dat het een enorm reclamefilmpje wordt. Vanuit die gedachte is het idee voor de Stadsfotograaf ontstaan.”

Groeiend enthousiasme

Inmiddels zijn we bijna een jaar verder en Duijvestein is zeer te spreken over het project. “De serie in het Leidsch Dagblad is fantastisch geworden en de tentoonstelling en het boek worden dat ongetwijfeld ook. Het is mooi om te zien dat we zijn begonnen zonder een heel vastomlijnd kader. De enige eis die alle betrokkenen hebben gesteld is dat we voor kwaliteit zouden gaan. De organisatie hebben we pas handen en voeten gegeven op het moment RO130820-169-lnudat het project al was gestart. Gaandeweg groeide het enthousiasme en kregen we steeds meer mensen mee. Het was een beetje pionieren, maar dat heeft in dit geval goed uitgepakt. Dat is deels te danken aan het eeuwige optimisme van Rob.”

‘Rob’ is Rob Overmeer, professioneel fotograaf en tevens de eerste Stadsfotograaf van Leiden. Overmeer werd voor die laatste functie gevraagd naar aanleiding van een bijdrage die hij had geleverd aan Leidse Stijl, een medium waarin aandacht wordt geschonken aan wetenschap en cultuur in Leiden. Ondanks het feit dat de organisatie nog in de kinderschoenen stond, zei hij ‘ja’. “Het leek me heel gaaf om een jaar lang in mijn eigen stad aan een project te kunnen werken”, kijkt de eerste Stadsfotograaf van Leiden terug.

In het hart van de krant

“Normaal gesproken werk je voor een langere periode aan een documentaireserie en treed je pas met het resultaat naar buiten als het af is”, vertelt Overmeer. “Het bijzondere van dit project is dat ik wekelijks al een foto kan publiceren uit de serie, waarbij mijn bijdrage ook nog eens in het hart van de krant ligt. Dat valt op, dat heb ik in de loop der tijd wel gemerkt. Ik krijg RO140528-88-Lnuveel reacties. Voor mijn persoonlijke ontwikkeling is het daarnaast goed geweest dat ik een column mocht aanleveren bij de foto’s, dat vormde voor mij echt een toegevoegde waarde.”

Hoewel geboren en getogen Leidenaar (zijn ouders bestierden jarenlang een buurtwinkel in de Marnixstraat) kwam Overmeer als Stadsfotograaf op plekken die hij nog niet kende. “Als thema heb ik gekozen voor mensen die in Leiden voornamelijk achter de schermen actief zijn. In het begin kon ik een beroep doen op mijn eigen kennis en netwerk, maar gaandeweg moest ik echt op zoek naar nieuwe personen en locaties.” Hij fotografeerde onder meer op het dak van de Pieterskerk, in de Universiteitsbibliotheek, bij een studentenvereniging en hij had een heuse Leidse schaapherder voor de lens.

Stukje Leiden-promotie

Het einde van zijn termijn als Stadsfotograaf nadert. Overmeer is druk met de voorbereidingen voor de tentoonstelling en het te verschijnen boek. Beide worden op 17 juli ten doop gehouden in de Pieterskerk (zie kader). “Het boek wordt uitgegeven door een landelijke uitgever”, vertelt Overmeer trots. “Dat geeft aan dat er ook buiten Leiden interesse is voor dit project. Het is interessant voor andere fotografen, maar daarnaast is het natuurlijk ook een stukje promotie voor Leiden.”

Welke tips zou de eerste Stadsfotograaf willen meegeven aan de stichting? “Ik denk dat het goed is als het fenomeen meer vastigheid krijgt in de stad. Dat kan door de komende jaren steeds Leidse fotografen te selecteren. Maar op termijn zou het ook interessant kunnen zijn om eens een fotograaf van buiten Leiden aan te stellen. Hoe kijkt een vreemdeling tegen onze stad aan? Dat levert denk ik een heel frisse blik op.”

Nog veel meer verhalen

Het is een visie waar Peter Duijvestein zich in kan vinden. “Op zich maken we het onszelf best moeilijk door elk jaar een nieuwe Stadsfotograaf te selecteren, maar op die manier blijft er wel dynamiek in het project. De opzet kan hetzelfde blijven, want de drie-eenheid van een wekelijkse fotoserie in het Leidsch Dagblad, een tentoonstelling en een boek voelt als een ideaalplaatje. Of er in de toekomst nog voldoende te fotograferen is? Dat lijkt me wel, er zijn RO140509-288-Lnunog heel veel verhalen te vertellen over deze stad. Het hangt er een beetje vanaf welk thema het uitgangspunt vormt. Ken je het Leidse Bruggenboek bijvoorbeeld? Elke brug heeft zijn verhaal. Zo zijn er nog veel meer concepten te verzinnen.”

De speurtocht naar de nieuwe Stadsfotograaf is inmiddels in volle gang. Duijvestein meldt dat er al elf aanmeldingen zijn binnengekomen. Overige geïnteresseerden kunnen dit nog doen tot en met 22 juni. Naast een portfolio van een bestaand werk, selecteert het stichtingsbestuur ook op basis van het ingediende concept voor de nieuwe serie. Op 17 juli, bij de presentatie van de tentoonstelling en het boek van Rob Overmeer, wordt bekendgemaakt wie zijn opvolger wordt.

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen