De biobased economy is het speerpunt van de economische ontwikkeling van Zuid-Holland. De provincie stelt 13,5 miljoen euro beschikbaar voor bedrijven en kennisinstellingen waarmee zij onderzoek kunnen financieren naar nieuwe groene producten. Waar liggen de kansen voor Leiden?

Duurzaamheid als verdienmodel

Voor de Provincie Zuid-Holland is de biobased economy hét speerpunt van economische ontwikkeling van de komende decennia. In het Samenwerkingsverband Zuidvleugel werkt zij samen met een aantal gemeenten en regio’s aan de ontwikkeling van de zuidelijke Randstad. Dat moet een van de economische topregio’s van Europa worden. De eerste van de vijf hoofdopgaven die het samenwerkingsverband zichzelf geeft, heet: “Naar een schone economie”.

De huidige economie draait op fossiele brandstoffen als olie, gas en steenkolen. Deze grondstoffen zijn eindig en de verbranding ervan leidt tot ernstige schade aan de planeet. Of we het nu willen of niet, de toekomstige economie zal het zonder aardolie moeten stellen. Stijgende olieprijzen en een grote vraag bij de burger maken alternatieven nu al zo lucratief dat ook de minder idealistische ondernemer zich gaat interesseren voor biomassa en zonne-energie. Duurzaamheid als verdienmodel.

Clusterregeling

De provincie Zuid-Holland wil door investering in innovatie de economische ontwikkeling van de zuidelijke Randstad op gang helpen. Daarvoor heeft zij een zogenoemde Subsidieregeling Clusterprojecten. Dit is een bedrag dat elke vier jaar subsidies uitkeert aan groepen van bedrijven en instellingen. Zij kunnen hiermee onderzoek doen naar nieuwe producten, procedés of diensten financieren (zie hier de projecten die in 2009 subsidie kregen).

In 2009 werd het geld van de clusterregeling nog verdeeld over vier clusters (Greenports, Life & Health Sciences, Delta- & Watertechnologie en Transport en Logistiek). Dit jaar is de Biobased Economy het enige cluster. Alleen clusters van economische activiteiten op basis van hernieuwbare plantaardige of dierlijke grondstoffen kunnen zich voor de subsidie inschrijven.

Regio Leiden

Bollenteelt speelt een belangrijke rol in de biobased economy

Afval van de bollenteelt zit boordevol nuttige inhoudsstoffen. (C) Flickr

Wat valt er voor Leiden te halen? Leiden ligt in het uiterste noorden van de Zuidvleugel. Een hoge concentratie van kennisinstellingen, kennisintensieve bedrijven en kenniswerkers maakt van Leiden een onderdeel van de zogenaamde kennisas. Die loopt van Leiden via Delft, Den Haag naar Rotterdam en de Drechtsteden.

De verschillende regio’s hebben hun eigen specialiteiten. Theo Noordman van Kennisalliantie weet waar de kwaliteiten van de regio Leiden liggen. ‘‘Ik zie drie lijnen die logisch zijn in regio Holland Rijnland: inhoudsstoffen, algenteelt en zonnecellen. Op die gebieden vindt hier uniek onderzoek plaats.’’ De Kennisalliantie is een stichting die het innovatieklimaat in Zuid-Holland wil versterken. Noordman legt uit: ‘‘Kennisalliantie is een aanjager van innovatieve projecten. Wij faciliteren de opstartfase als een soort vliegwiel tot de partijen het zelf verder oppakken.’’

Leidse specialiteiten

Noordman ziet de kansen voor Leiden vooral in de regio Holland Rijnland: ‘‘Leiden ligt in een regio vol bollenbedrijven. Met de reststromen van de boerenbedrijven en de biochemische kennis uit Leiden kun je nuttige dingen doen.’’ Een voorbeeld hiervan is het project Stoffen uit Reststromen. Met geld van de clusterregeling uit 2009 ontwikkelde een groep kennisinstellingen en bedrijven een methode waarmee het medicijn galantamine uit het afval van de narcisbollenteelt wordt gewonnen. Galantamine remt de ziekte van Alzheimer. Leidse deelnemers aan dit project waren hoogleraar Rob Verpoorte (Natural Products Lab) en Holland Biodiversity (een spin-off van het Natural Products Lab).

Ook ziet Noordman veel potentie in de opwekking van zonne-energie. De Leidse hoogleraar Huub de Groot (Biophysical Organic Chemistry) ontwikkelde een technologie voor kunstmatige fotosynthese. ‘‘Met kunstmatige fotosynthese kun je in een dichtbevolkt gebied als Leiden, prima je eigen zonne-energie oogsten. Dan hoef je geen boomstammen uit Brazilië meer te importeren om er hier biobrandstoffen van te maken.’’

De derde lijn waar Noordman veel van verwacht is de algenkweek. Bierproducent Heineken heeft de ambitie om de brouwerij in Zoeterwoude klimaatneutraal te krijgen. Ook bedrijven in de toeleverende industrie worden daartoe gestimuleerd. Algen kunnen een belangrijke rol spelen in het zuiveren van afvalwater en de winning van biogas. Het Leidse aandeel in het onderzoek naar algenkweek komt volgens Noordman vooral van hoogleraar Paul Hooikaas (Molecular and Developmental Genetics) en hoogleraar Huub de Groot.

Inschrijving

De Subsidieregeling Clusterprojecten is geopend van 15 mei tot 30 mei. In totaal zal 13,5 miljoen euro worden verdeeld over drie tot tien projecten met een minimum van 500.000 euro. Misschien zitten daar wel Leidse projecten bij. Wordt vervolgd.

Meer informatie: Subsidieregeling Clusterprojecten

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen