23 april, 2014

Wetenschap & Kennis

MOOCs zijn de toekomst van het onderwijs, verkondigde minister Jet Bussemaker eerder dit jaar. Deze Massive Open Online Courses zijn gratis toegankelijk en iedereen kan er thuis aan deelnemen. Zo hoeft de student niet langer zijn bed uit om de colleges te volgen van wereldberoemde wetenschappers van Stanford, Princeton of Yale. Of Leiden. Want ‘s lands oudste universiteit loopt voorop in onderwijsinnovaties als deze. Hoogleraar Europees recht Stefaan van den Boogaert beet vorig jaar het spits af. “De opnames waren geen pretje”, erkent hij. “Maar als zo’n MOOC begint te leven, dan wordt het leuker.”

In 2012 begon de website Coursera met het aanbieden van MOOCs. Twee jaar later telt de website 617 colleges in zeer uiteenlopende gebieden, gegeven door topwetenschappers van topuniversiteiten van over de hele wereld. Zo kan iedereen met een internetverbinding deelnemen aan het beste onderwijs ter wereld. Deze democratisering van het onderwijs was voor Van den Boogaert vorig jaar reden om een MOOC te geven: The Law of the European Union. Daarmee had hij de Nederlandse primeur.

Visitekaartje

“Het bleek heel veel werk te zijn”, zegt Van den Boogaert. Ieder 15 minuten durend college moest talloze malen worden gegeven voor een cameralens in plaats van een zaal vol studenten. “Degenen die er aan hebben meegewerkt hebben er meer energie in gestoken dan ze eruit hebben gehaald.” Toch kijkt hij terug op een geslaagd project. “In totaal hebben 45.000 studenten van over de hele wereld het college gevolgd”, vertelt hij trots. “En als je dan ook nog ziet dat er op het forum van de MOOC zoveel enthousiaste studenten zijn die met elkaar in discussie gaan, dan krijg je wel het gevoel dat je iets bijzonders aan het meemaken bent.”

Door dit forum voorziet een MOOC in de interactie tussen docent en studenten, en tussen studenten onderling. Zo krijgt massaal onderwijs toch een persoonlijk tintje. Studenten bediscussiëren online de colleges met elkaar. Zo gebruikte een student het forum om het idee voor zijn scriptie scherp te stellen. Ook mengt de docent zich in de discussie door in ‘weekly reviews’ de belangrijkste knelpunten te bespreken. Dit heeft als bijkomend voordeel dat studenten wennen aan de docent en in aanraking komen met de universiteit. Daarmee dient een MOOC ook als visitekaartje voor de Universiteit Leiden. Want naast een ideologisch doel, is pionieren in het onderwijs ook gewoon goed voor het imago van de universiteit. Van den Boogaert: “Het zet Leiden mooi op de kaart. Als oudste universiteit van het land is het leuk om te kunnen zeggen dat je de nieuwste vorm van onderwijs hebt.”

Altijd en overal

Zijn MOOCs de toekomst? Van den Boogaert verwacht dat ze een belangrijk onderdeel van het onderwijs zullen gaan vormen. “De voordelen van de MOOCs zijn het grote bereik en de ongelofelijke flexibiliteit van het medium”, vertelt hij. “Ze sluiten ook aan bij wat de student van nu wil: de mogelijkheid om altijd en overal onderwijs te kunnen volgen.” De traditionele onderwijsvormen zullen ze echter niet kunnen vervangen. “Er gaat uiteindelijk niets boven live contact met een docent”, vindt Van den Boogaert. “Een MOOC van 15 minuten is niet te vergelijken met een college van twee uur. Er is weinig tijd om uit te weiden.” Een van zijn studenten dacht daar anders over: “Ik vind het moeilijk om mijn aandacht bij een college van twee uur te houden. Van deze korte filmpjes onthoud ik veel meer. In korte tijd heb ik heel veel geleerd.”

Van den Boogaert ziet in de MOOCs een waardevol startpunt voor studenten. “Van de 45.000 mensen die het college Law of the European Union hebben gevolgd zullen er misschien wel een aantal zijn die denken: ‘Ik ga Europees Recht studeren!’ Er kwamen mensen persoonlijk naar mij toe om te zeggen dat ze dankzij mijn vak hebben besloten om rechten te gaan studeren”, vertelt de hoogleraar. Wel hoopt hij dat het mogelijk wordt om effectief studiepunten te halen met het volgen van een MOOC. “Mijn college Law of the European Union wordt op Stanford University erkend als een equivalent van een ‘normaal’ college. Dat is ook vanuit mijn kant altijd de insteek geweest: een normaal college.”

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen