16 juli, 2013

Wetenschap & Kennis

Met nog een dag voor de boeg is de eerste actie van EnergiekLeiden al een succes te noemen. De stichting kreeg meer aanvragen dan verwacht en ook de belangstelling uit andere wijken is groot. Het bevestigt wat directeur Maya van der Steenhoven al lang wist: duurzaamheid leeft in Leiden. Maar het initiatief komt van de burger, niet van de gemeente. Plasterks doe-democratie in actie.

Morgen is de laatste dag van de zonnepanelenactie in de Stevenshof van EnergiekLeiden. De stichting heeft inmiddels 47 offerteaanvragen en 10 bestellingen voor zonnepanelen binnen. Maya van der Steenhoven verwacht uiteindelijk 40 daken in de Stevenshof van zonnepanelen te kunnen voorzien. Maar de stichting krijgt ook vragen van bewoners van andere wijken die willen weten wanneer zij aan de beurt komen en dankzij de actie hebben zich nieuwe vrijwilligers aangemeld. Daarnaast stromen de ideeën voor andere duurzame oplossingen in Leiden binnen en krijgt ze uitnodigingen uit binnen- en buitenland om over haar aanpak te spreken. ‘‘Ik ben hier super tevreden over’’, vertelt Van der Steenhoven enthousiast.

Van der Steenhoven ziet het succes van de actie vooral in de vraag die al langer leeft onder de Leidse bevolking. ‘‘Duurzaamheid leeft in Leiden. Dat was een aanname die ik had. Mensen willen wel overstappen op duurzame energie, maar zien door de bomen het bos niet meer. Ze zien op tegen alles wat ze moeten regelen. Nu wij met een aanbod komen dat het eenvoudig voor ze maakt, zetten ze ook echt de stap.’’

Simpeler maken

In het verhaal van EnergiekLeiden is een zeer bescheiden rol voor de overheid weggelegd. ‘‘Wat de gemeente kan doen voor ons is het simpeler maken’’, zegt Van der Steenhoven. Mede doordat in de Stevenshof de regelgeving niet in de weg staat, was die wijk geschikt voor een eerste actie. En ook in de selectie van wijken waar volgende acties gaan plaatsvinden is die regelgeving een belangrijk criterium. ‘‘In het centrum is het nu heel lastig, daar gaan we dus voorlopig geen actie houden’’, vertelt Van der Steenhoven. In oktober zal de volgende actie starten. Waar deze zal plaatsvinden, kan ze nog niet zeggen.

Een burgerinitiatief met een bescheiden rol voor de overheid, dat moet koren op de molen van minister Plasterk zijn. Vorige week beschreef hij het kabinetsstandpunt over de doe-democratie in een brief aan de Tweede Kamer. In de doe-democratie ligt het initiatief bij de burger en is de rol van de overheid bescheiden. De overheid moet deze burgerinitiatieven ondersteunen en bureaucratische obstakels wegnemen. Al klinkt de kritiek dat burgers door de bezuinigingen wel zelf aan de bak moeten, voor initiatieven als EnergiekLeiden is vooral dat laatste van belang. Van subsidie wil Van der Steenhoven niets weten: ‘‘Wij willen juist laten zien dat zelf energie opwekken geld oplevert.’’

Plasterk stelt ook dat in een hoogopgeleide samenleving als de onze meer expertise schuilgaat onder burgers dan in het overheidsapparaat of in de volksvertegenwoordiging. Ook dat lijkt op te gaan in Leiden. Want als het op energie besparen aankomt, weet de gemeente het zelf ook niet. Ergens diep verstopt in de jaarstukken van 2012 (pagina 192) staat dat de bezuiniging op de eigen bedrijfsvoering door middel van energiebesparing niet is gerealiseerd. Duoraadslid Jos Olsthoorn van GroenLinks stelt dat ‘de gemeente de expertise mist’. Vorige week werd een motie van Olsthoorn aangenomen die het college oproept om dit jaar nog met een energiebesparingsplan te komen. Een taak die op het bord van wethouder Roos van Gelderen (zij heeft bedrijfsvoering in de portefeuille) terechtkomt.

Een van de nieuwe plannen van EnergiekLeiden is de oprichting van een professioneel bureau voor energiebesparingsadvies. Het bureau moet organisaties gaan helpen door een scan te maken van hun pand en vervolgens door te verwijzen naar andere partijen die de opdrachtgever verder kunnen helpen. In oktober zal samen met Rabobank een pilot worden gedaan in het kantoor aan de Stationsweg. Van der Steenhoven zou graag hetzelfde betekenen voor de gemeente. ‘‘Ik nodig Roos van Gelderen van harte uit om voor advies langs te komen, wij staan er klaar voor.’’

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen