15 oktober, 2013

Wetenschap & Kennis

Ruim driehonderd onderzoekers ronden dit jaar hun promotie af aan de Universiteit Leiden. Wie zijn die kersverse Leidse doctors? En wat hebben wij aan hun onderzoek? Leiden.nu interviewt iedere week één promovendus. Deze week is Amos Guiora onze Dr.Leiden.nu. Hij onderzocht in hoeverre we extremisme moeten tolereren en hij vond de rechtszaak tegen Wilders een grote vergissing. Woensdag 16 oktober verdedigt Guiora zijn proefschrift. Door: Francien Yntema.

Wat heeft u onderzocht?

“Ik heb onderzocht in hoeverre we religieus extremisme moeten tolereren. Daarbij heb ik gefocust op de vraag ‘Hoeveel ruimte kan de vrijheid van meningsuiting krijgen zonder dat mensenrechten en de maatschappelijke veiligheid daardoor in het geding komen?’”

Wat heeft u ontdekt?

“Extremisten bereiken de grens van de vrijheid van meningsuiting wanneer ze toehoorders die bereid zijn geweld te gebruiken aanzetten tot gewelddadige actie. Voorwaarde daarbij is ook dat hun oproep specifiek is. Als iemand om de hoek van de straat roept dat alle Joden dood moeten is dat onprettig, maar het zet niet aan tot geweld. Als diegene tegen een groep neonazi’s roept: ‘Doodt meneer Guiora, want hij is Joods en alle Joden moeten dood’, overschrijdt hij de grens.”

Wat was uw grootste eureka-moment?

“Dat was in een Londense taxi. De chauffer vroeg mij wat voor werk ik deed en ik vertelde over mijn onderzoek naar religieus extremisme. Daarop antwoordde hij: ‘Dan moet u wel hele grote ballen hebben’. Toen ik hem om toelichting vroeg, antwoordde de chauffer: ‘De vragen die u wilt beantwoorden moeten bediscussieerd worden. Maar niemand wil erover praten’.”

U bent kritisch over de vervolging van Wilders een paar jaar geleden. Waarom?

“Wilders is voor mij een typisch geval van overreactie door de staat. Als je bijvoorbeeld naar Fitna kijkt, kan dat ongemakkelijk en beledigend zijn. Maar Wilders zet niet aan tot geweld, dus hij had niet vervolgd moeten worden.”

Wat heeft de doorsnee burger aan uw onderzoek?

“Met mijn promotie wil ik de discussie rondom tolerantie en extremisme faciliteren. Zoals de taxichauffeur aangaf, is die discussie oncomfortabel, lastig en controversieel. Maar hij moet wél worden gevoerd. Europa kan de vraag tot hoever de tolerantie reikt niet negeren.”

Wat is de volgende stap?

“Ik wil een boek schrijven over de dodenmarsen die in het voorjaar van 1945 plaatsvonden. De Duitsers haalden Joden die de oorlog hadden overleefd uit de kampen en namen hen mee op eindeloze uitputtende wandelingen. Ik wil onderzoeken of de passiviteit van mensen die de marsen hebben gezien heeft bijgedragen aan het extremisme van de Duitsers.”

Tot slot, wat heeft u met Leiden?

“Ik heb deze promotie in Leiden gedaan omdat ik met professor Paul Cliteur wilde samenwerken. Ik had zijn boek The Secular Outlook gelezen en vond dat geweldig, eerlijk en openhartig. Ik bezoek Nederland nu twee à drie keer per jaar en vind Leiden een prettige stad.”

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen