21 november, 2013

Wetenschap & Kennis

Tijdens een herfstwandeling kun je zomaar op een grafheuvel stuiten, want Nederland telt nog zo’n drieduizend heuvels uit de periode van 3000 tot 1100 vóór Christus. Marieke Doorenbosch onderzocht op welke plekken in het landschap die heuvels zijn gebouwd. Net als ruim 300 andere onderzoekers rondt Doorenbosch dit jaar haar promotie af aan de Universiteit Leiden en deze week is zij onze Dr.Leiden.nu. Door: Francien Yntema.

Wat heb je onderzocht?

”Ik heb onderzocht hoe het landschap in Midden- en Zuid-Nederland eruit zag op het moment dat mensen daar 5000 tot 3000 jaar geleden grafheuvels bouwden. Daarvoor heb ik gekeken naar het stuifmeel in heuvels. Verder  heb ik onderzocht of het landschap waarin de heuvels zijn gebouwd een speciale betekenis had voor de bevolking. Die vraag is nieuw, want tot nu toe waren onderzoekers vooral geïnteresseerd in de goodies, het brons en aardewerk in de graven.”

Hoe zien de grafheuvels eruit?

”Als muggenbulten in het landschap. De heuvels zijn 20 centimeter tot een paar meter hoog en variëren in doorsnede van een paar meter tot 50 meter. Sommige heuvels zijn naast elkaar gebouwd, in rechte lijnen van soms wel 6 kilometer lang. Als je weet waar je op moet letten, zie je ze overal.”

Wat heb je ontdekt?

”De grafheuvels zijn bijna allemaal in heidevelden gebouwd. Dat is opmerkelijk, want het heersende idee was dat Nederland indertijd zeer bosrijk was en weinig open vlakten kende. Een heidegebied moet je ook maaien, afbranden of laten begrazen, anders groeit het dicht. Waarschijnlijk hebben de bewoners indertijd hun vee op de heiden laten grazen en diende het gebied dus ook een belangrijk economisch doel: het vee in leven houden.”

Wat heeft de gemiddelde inwoner van Leiden aan dit onderzoek?

”Onder meer in de buurt van Slabroek heeft Staatsbosbeheer grafheuvels gereconstrueerd aan de hand van de resultaten van het onderzoek van mij en mijn collega’s. Staatsbosbeheer wil nog meer heuvels in de oorspronkelijke staat terugbrengen en informatieborden maken over de heuvels en de spullen die we in de heuvels hebben gevonden.”

Wat is de volgende stap?

”De Universiteit Leiden is nu bezig met een nieuw grafheuvelproject bij Apeldoorn, waar ik hopelijk aan kan meewerken. Verder is het interessant om te onderzoeken of de patronen die wij hebben ontdekt ook buiten Nederland voorkomen.”

Tot slot, wat heb jij met Leiden?

”Eigenlijk werk ik alleen maar in Leiden. Toen ik hier voor onderzoek terechtkwam, heb ik Leiden leren kennen als een leuke stad. Op de faculteit heb ik een leuke groep mensen die met goed onderzoek bezig zijn en daar ben ik blij mee.”

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen