21 februari, 2014

Wetenschap & Kennis

Hoe heeft het heelal zich na de oerknal precies ontvouwd? Met haar onderzoek naar gaswolken die rond reusachtige sterren zweven, draagt Silvia Verdolini een stukje bij aan de oplossing van dat raadsel. Net als 300 andere onderzoekers promoveert Verdolini dit jaar aan de Universiteit Leiden. Deze week verdedigt zij haar proefschrift en is zij onze Dr.Leiden.nu. Door: Francien Yntema

Wat heb je onderzocht?

Ik heb gekeken naar gaswolken rond sterren die tien tot honderd keer zo zwaar zijn als onze zon. Die zware sterren zenden straling uit waardoor de gaswolken eromheen een positieve lading krijgen en we ze kunnen zien met radiotelescopen. Sommige gaswolken kun je zelfs met een kleine telescoop zien, zoals de Orionnevel. Op donkere nachten zie je die als wazige vlek in het sterrenbeeld Orion. Ik wilde uitzoeken hoe de gaswolken rond sterren ontstaan, hoe ze zich ontwikkelen en welke rol ze spelen in de evolutie van sterrenstelsels.

Hoe heb je het onderzoek aangepakt?

Ik heb veel geprogrammeerd. Toen ik de gaswolk rondom één ster wilde bestuderen, heb ik daar een driedimensionaal computermodel van gemaakt. Zo doen we dat vaak in de sterrenkunde: als je een theorie wilt toetsen, maak je een computersimulatie waarin je allerlei variabelen kunt aanpassen. Vervolgens vergelijk je een aantal van die computermodellen met meetgegevens van de sterrenhemel en kies je het model dat het beste overeenkomt met de werkelijkheid.

Wat heb je ontdekt?

Ik heb ontdekt dat één theorie over een gaswolk met een vreemde vorm niet klopt. Er is een veel bestudeerde gaswolk rond een zware ster die boogvormig is in plaats van rond. Er bestonden twee theorieën die de boogvorm konden verklaren. De eerste houdt in dat de gaswolk vervormt doordat de ster binnenin de wolk beweegt. De andere theorie stelt dat de concentratie van het gas niet overal in de wolk hetzelfde is en dat de wolk daardoor vervormt. Uit mijn onderzoek blijkt nu dat alleen de tweede theorie klopt. Verder heb ik ontdekt dat zware sterren in sterrenstelsels die verder van ons vandaan staan en dus jonger zijn, dichtere gaswolken hebben dan zware sterren in sterrenstelsels dichterbij ons. Het lijkt er dus op dat de gaswolken rondom zware sterren hun dichtheid verliezen naarmate de sterrenstelsels ouder worden.

Wat kunnen we met die kennis?

We weten nu weer iets meer over de ontwikkeling van sterrenstelsels. Mijn resultaten zijn bijvoorbeeld nuttig voor wetenschappers die uitzoeken hoe het heelal zich na de oerknal heeft ontwikkeld.

Waarom heb je gekozen voor onderzoek naar gaswolken rondom zware sterren?

Als kind keek ik samen met mijn vader in de tuin naar de maan en de sterren en dan vroeg ik me af hoe groot de maan was. Op de middelbare school vond ik wiskunde en natuurkunde erg leuk, dus sterrenkunde leek mij de beste studie. In dit onderzoeksgebied ben ik toevallig terechtgekomen.

Tot slot, wat heb je met Leiden?

Zowel mijn begeleider uit Italië als mijn begeleider uit Californië raadde me aan om in Leiden te promoveren, omdat dit een goede onderzoeksomgeving is. Ik woon hier nu vierenhalf jaar en dat bevalt me prima. Ik vind het een leuke stad en ik ga graag naar de Leidse zaterdagmarkt.

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen