04 april, 2014

Wetenschap & Kennis

Jongeren stimuleren om een praktische uitvinding te bedenken, dat is het doel van de Willie Wortel Wedstrijd. Sinds 2006 een jaarlijks terugkerend evenement, waarbij middelbare scholieren in samenwerking met Leidse bedrijven een uitvinding ontwikkelen en zo in aanraking komen met techniek.

De wedstrijd wordt georganiseerd door Technolab Leiden, een organisatie die jongeren en kinderen kennis laat maken met techniek door middel van workshops en projecten. Marilou van Winden is projectleider van de Willie Wortel Wedstrijd: “We bereiken met de uitvinderswedstrijd ongeveer duizend leerlingen, wat uiteindelijk uitmondt in tien ideeën die in de finale mogen strijden om de hoofdprijs.” Die eindstrijd, waarbij alle kandidaten hun vondst presenteren, vindt plaats op 9 april.

Meer dan een wedstrijd

Het project is meer dan alleen een uitvinderswedstrijd. De leerlingen krijgen workshops over presenteren en ondernemerschap. “Ze leren welke stappen ze moeten doorlopen om een product op de markt te brengen”, vertelt Van Winden. Naast deze workshops gaan de uitvinders die de finale halen regelmatig langs bij het aan hun toegewezen bedrijf, om samen het product verder uit te denken.

'Als de overheid jongeren niet stimuleert om een technische opleiding te volgen, moet het bedrijfsleven dat zelf doen'

De Willie Wortel Wedstrijd is bedoeld voor middelbare scholieren in Leiden. Die krijgen, vaak in de tweede klas, bij het vak techniek uitleg over het project. Als ze een geslaagd idee presenteren maken ze kans om door te gaan en hun product verder te ontwikkelen. “In de meeste gevallen komen de producten niet daadwerkelijk op de markt. De belangrijkste doelstelling is om deelnemers in aanraking te laten komen met techniek”, vertelt Van Winden. Het inschakelen van praktijkmensen is volgens haar een ideale aanvulling op het reguliere onderwijs.

Doeners moeten er ook zijn

Voor Jasper Neuteboom, van het Leidse ICT-bedrijf Inventeers, is dat precies de reden om mee te doen aan het project. Het frustreert hem dat vakken als techniek en natuurkunde minder aandacht krijgen in het onderwijs. “We willen een kenniseconomie zijn, maar tegelijkertijd slopen we de kenniseconomie door de technische vakken uit het WWW 2014 (workshop) (2)basispakket te halen. Uiteindelijk houd je alfa’s over, maar doeners moeten er ook zijn.” Volgens Neuteboom ligt daar een taak voor bedrijven. “Als de overheid jongeren niet stimuleert om een technische opleiding te volgen, moet het bedrijfsleven het zelf doen!”

Niet alle deelnemende jongeren hebben daadwerkelijk interesse in techniek, zo heeft Neuteboom ervaren. Zijn bedrijf Inventeers doet dit jaar voor de derde keer mee aan de wedstrijd, maar niet alle edities waren even succesvol. “In het eerste jaar hebben we samen met een aantal meiden de Knekker ontworpen. Dat was een wekker in de vorm van een knuffelbeer, compleet met een eigen muziekje. De deelneemsters vonden het heel leuk om de knuffel te bedenken, maar de techniek interesseerde ze weinig.”

Uitgebreide media-aandacht

Na een jaar afwezigheid was de deelname van Inventeers succesvoller, vertelt Neuteboom verder. Met de allergiescanner (een mobiele applicatie waarmee je een barcode kunt scannen en waar vervolgens uit blijkt of je een product kunt eten) wonnen ze de wedstrijd en kwam het bedrijf uitgebreid in de media. Hoewel er gesprekken waren met het Voedingscentrum, liep het plan om de scanner te gaan produceren om financiële redenen spaak. Het bleek te duur om de app verder te ontwikkelen.

WWW 2013 (finale) (2)Mike Strik, van IPrototype, doet dit jaar voor het eerst mee en heeft vooralsnog alleen maar positieve ervaringen met de wedstrijd: “Jongeren kunnen erg goed ‘out of the box’ denken, ervaren problemen die volwassenen niet zien of bedenken creatieve oplossingen.” Voor Strik is de wedstrijd een goede gelegenheid om de jonge uitvinders iets mee te geven over ondernemerschap en techniek.

Ook past het project volgens Strik binnen het regionale ondernemersklimaat. “Leiden is een vooraanstaande stad in de wetenschap, kijk maar naar het Bio Science Park, daar zit een hoeveelheid bedrijven waar je eng van wordt.” Hij is blij dat de wedstrijd zo enthousiast wordt ontvangen en er veel grote bedrijven meedoen.

Vliegende schoenen

Projectleider Van Winden vertelt dat de opzet van de Willie Wortel Wedstrijd vanaf volgend jaar verder wordt uitgebreid. Er komt meer begeleiding op de scholen zelf, zodat de deelnemers beter gestuurd kunnen worden in het bedenken van praktische uitvindingen. “Met ideeën voor een nieuw type F16 of vliegende schoenen kunnen we niet zoveel. We hebben ook wel eens een groepje meiden tegen zichzelf in bescherming genomen. Zij kwamen met een idee voor een onderbroek die een seintje zou geven wanneer ze ongesteld waren.”

Leerlingen met niet-realiseerbare uitvindingen kunnen overigens wel gewoon meedoen aan de wedstrijd. De ‘Willie’ is de prijs voor ‘de briljante uitvinding die toch net niet werkt’. Jurylid Esra van het Westende (16) won deze prijs bij WWW 2013 (finale) (1)zijn deelname drie jaar geleden. “We hadden toen een bumper ontworpen, waarmee door magnetische kracht botsingen werden voorkomen”, vertelt hij. Als jurylid gaat Esra toch vooral letten op de uitvoerbaarheid van de plannen. “Een uitvinding moet origineel en haalbaar zijn”, zegt hij.

Esra heeft zijn eigen deelname aan de wedstrijd als spannend en leerzaam ervaren. Ook nu helpt hij nog bij het Technolab als er projecten en beurzen zijn. Waar zijn interesse voor techniek vandaan komt? Deze was er al, vertelt hij, maar is volgens hem veel verder aangewakkerd door de Willie Wortel Wedstrijd. Zijn doel is om een technische opleiding te gaan volgen. “Ik wil later graag studeren aan het MIT (Massachusetts Institute of Technology, red.) in Boston’, weet hij.

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen