07 juli, 2014

Wetenschap & Kennis

Life sciences & health vormt de belangrijkste economische sector in de regio Leiden en het samenwerkingsverband Medical Delta speelt daarin een belangrijke rol. Vorige maand zijn vier LUMC-hoogleraren benoemd tot Medical Delta hoogleraar. Wat doet de Medical Delta precies en welke rol spelen onze hoogleraren erin? Door: Francien Yntema

Op 12 juni ontvingen elf hoogleraren uit Leiden, Rotterdam en Delft een dubbelaanstelling als Medical Delta hoogleraar. Daarmee zijn zij aan twee universiteiten tegelijkertijd hoogleraar. Onder de gelukkigen zijn vier LUMC-hoogleraren die nu ook in Delft werken: Edward Valstar van de afdeling orthopedie, Frank Willem Jansen van gynaecologie, Boudewijn Lelieveldt van de afdeling radiologie en Hans Tanke van moleculaire celbiologie. Verder ontvingen de Delftse hoogleraren Jenny Dankelman en Frans van der Helm een aanstelling aan het LUMC en is de Delftse hoogleraar Lucas van Vliet nu ook werkzaam aan de Universiteit Leiden.

Strategische keuzes

Hans Tanke, hoogleraar moleculaire celbiologie

Hans Tanke, hoogleraar moleculaire celbiologie

De hoogleraren denken mee over strategische keuzes. ”Ik ben ongeveer eens per week in Delft en daar woon ik vooral lezingen en strategische besprekingen bij”, zegt Hans Tanke. ”De TU Delft stopt nu tientallen miljoenen in de gezondheidstak en ik denk dat die focus mede voortkomt uit de samenwerking met Leiden en Rotterdam. Omgekeerd werken wij in Leiden nu onder meer aan vernieuwende technologieën voor het beter plaatsen van heupprotheses, omdat wij ons gesteund voelen door onze technische collega’s in Delft.”

Wanneer er geen overleg plaatsvindt, eindigen apparaten vaak in de kelder.

Frans van der Helm,

Frans van der Helm, hoogleraar Biomechatronica en Biorobotica

Medical Delta verandert de relatie tussen de technische en de medische wereld, meent Frans van der Helm uit Delft. ‘Vroeger maakten bedrijven medische apparatuur zonder dat ze met artsen overlegden. Als een apparaat klaar was, moesten artsen zelf ontdekken wat ze er in de kliniek mee konden. Nu vragen wij de artsen wat zij nodig hebben en ontwikkelen we de technologieën in samenspraak. Wanneer er geen overleg plaatsvindt, eindigen apparaten vaak in de kelder.’

Van der Helm vindt de samenwerking met medici waardevol. ‘In het LUMC krijgen artsen bijvoorbeeld patiënten met pijnklachten. Zij zien symptomen zoals maag-darmklachten, verkrampingen, gevoelige handen en voeten en overgevoeligheid voor geluid, maar ze weten niet precies wat daar de oorzaak van is. In Delft zijn wij ontzettend goed in het doorgronden van regelsystemen, waardoor wij de oorsprong van zulke klachten kunnen achterhalen. Die kennis biedt weer nieuwe ingangen voor behandelingen en revalidatie.’

Economische agenda

De Medical Delta sluit naadloos aan bij de ambities van de Leidse regio. In de economische agenda, zoals die oktober 2013 is opgesteld door de gemeenten en kennisinstellingen in de Leidse regio, is het life sciences & health cluster de belangrijkste economische sector in de regio Leiden. ‘De eerste uitdaging van onze economische strategie is het versterken van wat het sterkst is, met life sciences & health daarbij als dé sleutelsectoren’, zo vermeldt de agenda. En dat is precies wat Medical Delta doet.

De invloed van de Delta wordt in Leiden ook zichtbaar buiten de muren van het LUMC en de universiteit. In juli 2013 is bijvoorbeeld de Leidse Proeftuin Zorg en Welzijn opgezet. De proeftuin creëert dialogen tussen Leidenaren, zorgaanbieders, kennisinstellingen en de gemeente. Die gesprekken moeten uiteindelijk leiden tot nieuwe vormen van zorg en ondersteuning die de Leidse bevolking zo lang mogelijk gezond, vitaal en zelfredzaam houden. Vooralsnog blijft het echter bij praten. Een jaar na de oprichting kon geen van de betrokkenen bij de proeftuin op navraag van Leiden.nu concrete stappen melden. Verder heeft Medical Delta samen met de Kamer van Koophandel een MKB-loket opgezet. Dat loket is een vraagbaak voor lokale ondernemers en probeert hen waar mogelijk bij Medical Delta te betrekken.

Concurrenten

Medical Delta zette ook een nieuwe opleiding op poten. ‘We hebben bijvoorbeeld professionals nodig die operatierobots kunnen bedienen’, zegt Van der Helm. ‘Zij moeten weten hoe die robot technisch in elkaar zit én wat patiënten nodig hebben. Daarom hebben we een hybride studie ontwikkeld waarin we studenten zowel technisch als medisch opleiden. Binnen één vak doceren we bijvoorbeeld zowel thermodynamica als spijsvertering, zowel neurologie als regeltechniek of zowel mechanica als het skeletsysteem.’

Nederland kent meerdere samenwerkingsverbanden op het gebied van zorginnovatie. ‘Die clusters lopen grotendeels langs geografische lijnen’, valt Tanke op. ‘In het westen heb je de Medical Delta en in Midden-Nederland werken Amsterdam, Utrecht en Eindhoven samen. In het oosten zit een cluster van Groningen en Twente, soms met Nijmegen en Maastricht erbij. Als het om geld gaat, zijn we concurrenten, maar we stemmen onze expertises ook op elkaar af. Als we alle drie met dezelfde technologie werken, richt het ene onderzoekscluster zich bijvoorbeeld op toepassingen bij hart- en vaatziekten en het andere op toepassingen in de hersenen.’

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen