16 augustus, 2013

Wetenschap & Kennis

Deze week beleefden tijdens de EL CID-week meer studenten dan ooit hun vuurdoop in het Leidse studentenleven. In september beginnen zij met hun studie aan de Universiteit Leiden of Hogeschool Leiden. Beide onderwijsinstellingen groeien. Maar of Leiden daarop berekend is, is maar de vraag.

Al zijn er nog geen definitieve cijfers beschikbaar, dat de studentenpopulatie van Leiden gaat groeien is al wel overduidelijk. De vooraanmeldingen laten zien dat zowel de Universiteit Leiden (4.600 in 2012 tegen 5.500 in 2013) als de Hogeschool Leiden (3.650 in 2012 tegen 3.850 in 2013) meer eerstejaars studenten krijgen dan vorig jaar. Van deze nieuwe aanwas zullen vooral de universitaire studenten een studentenkamer willen. Zo blijkt uit de gegevens van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). 62,9 procent van de studenten van de Universiteit Leiden is uitwonend, terwijl maar 15,3 procent van de studenten van de Hogeschool Leiden uitwonend is. Annelies Opstraat van de Hogeschool Leiden stelt dat het vinden van kamers voor haar studenten een minder groot probleem is. ‘‘Onze studenten komen meer uit de regio dan de studenten van de Universiteit Leiden en blijven dan ook thuis wonen’’, vertelt Opstraat.

Tekort

Dat er in Leiden al jaren een tekort is aan woonruimte voor studenten, is geen geheim. Onderzoek van ABF Research uit 2012 laat zien dat het tekort ruim 3.000 woonruimten betreft. De verwachting is dat dit zal oplopen tot 5.500 in 2020. Tim Edwards, voorzitter van de Leidse Studenten Belangenorganisatie, ziet naast een groeiend aantal Leidse studenten ook andere redenen om een groeiende vraag naar kamers te verwachten. ‘‘Steeds meer vwo-scholieren gaan na hun diploma aan het HBO studeren. Ze zijn dan een jaar ouder als ze aan hun studie beginnen en gaan daardoor waarschijnlijk eerder op kamers. En als straks de ov-studentenkaart wordt ingeperkt, wordt het door stijgende reiskosten duurder om thuis te blijven wonen’’, vertelt Edwards.

De vraag naar studentenkamers zal fors stijgen, maar voor de nieuwkomers is voorlopig geen extra woonruimte beschikbaar. Stichting SLS/DUWO (voormalig SLS Wonen), is met 6.400 wooneenheden verreweg de grootste aanbieder van studentenhuizen in Leiden. Volgens vestigingsdirecteur Michiel Ensink komt daar op de korte termijn niets bij. Wel werkt de stichting aan nieuwe studentenwoningen. De stichting herbergt sinds begin augustus 35 studenten in zelfstandige studentenwoningen in een recent aangekocht pand aan de Langebrug (tegenover het Kamerlingh Onnesgebouw). Eind 2015 komen er op die plek nog 220 studentenkamers bij. Daarnaast komen in de loop van 2015 de eerste blokken op de Leidse Schans beschikbaar (uiteindelijk is hier plek voor 1.900 studenten). Daartegenover staat dat de laatste 200 tijdelijke studentenwoningen aan de Verlengde Wassenaarseweg worden verwijderd. Ook verdwijnen in de voormalige zusterflat aan de Rijnsburgerweg medio 2016 175 tijdelijke studentenwoningen. Vastgoedbedrijf Green Realestate gaat daarentegen weer een paar honderd nieuwe tijdelijke studentenbarakken op het voormalige Werninkterrein aan de Amphoraweg (bekend van de betonplaten langs het spoor) neerzetten. Per saldo verandert er de komende tijd dus niet zo veel in de omvang van het woningaanbod voor studenten.

Eerstejaars eerst

Meer studenten verdelen over dezelfde aantallen studentenkamers betekent een stijgend tekort. Dat tekort betekent niet automatisch dat iedere student langer moet wachten op een kamer. SLS/DUWO hanteert een hospiteersysteem. De bewoners van studentenhuizen bepalen wie hun nieuwe huisgenoten worden. Op de hospiteeravonden loopt het storm. Edwards: ‘Het komt regelmatig voor dat honderd mensen reageren op een kamer en dat daar na een voorselectie dertig studenten van worden uitgenodigd.’ Afhankelijk van het huis zijn selectiecriteria vaak lidmaatschap van de juiste vereniging, geslacht en hobby’s. Om de nieuwe studenten een handje te helpen heeft SLS Wonen een eerstejaarsperiode. Van 1 juli tot 1 december zijn alle kamers die vrijkomen voor eerstejaars studenten en zij die langer dan 1,5 uur moeten reizen naar Leiden hebben daarbij voorrang.

Met een beetje geluk, assertiviteit en de juiste papieren is het voor de nieuwe eerstejaars studenten dus nog steeds mogelijk om snel een kamer te vinden in Leiden, het zal alleen wat drukker worden op de hospiteeravonden. Om ervoor te zorgen dat studentenkamers en zelfstandige woningen voor studenten beschikbaar zijn en niet worden bewoond door afgestudeerden, heeft SLS Wonen sinds enige jaren een campuscontract. Nieuwe huurders van SLS Wonen gaan akkoord met het feit dat ze binnen een half jaar na afloop van hun studie uit hun kamer moeten. Voor bewoners van zelfstandige woningen is dat twee jaar. Ensink legt uit: ‘‘Wij willen onze voorraad inzetten voor studenten. Scheefwonen was bij ons echt een issue. Door ons campuscontract is de uitstroom verhoogd. Het mutatiepercentage bedraagt nu zo’n 25 procent, er vertrekken jaarlijks zo’n 1.000 mensen. Tegen het einde van het jaar verwacht ik dat 85 procent van onze huurders een campuscontract heeft. De laatste prop zal op den duur ook wel vertrekken.’’

Starters

Helaas betekent afstuderen voor veel studenten het einde van hun Leidse avontuur. Het ontbreekt de stad namelijk aan een volwaardig middensegment (zo staat te lezen in de Nota Wonen 2020). Dat maakt doorstromen vanuit een sociale huurwoning lastig. Daardoor wordt er veel scheefgewoond en zijn de wachtlijsten voor sociale huurwoningen weer erg lang. Baan of niet, voor net afgestudeerden is in Leiden nauwelijks plaats. Uit het eerder genoemde onderzoek van ABF Research blijkt dat 20 procent van de bijna- en net afgestudeerden op zoek is naar een koopwoning en 80 procent naar een huurwoning. De potentiële huurders zijn vooral op zoek naar woningen tot circa 725 euro, met een woonoppervlak van 90 m2, verdeeld over drie kamers. En de kopers zouden gemiddeld het liefst een woning tot 210.000, met 70 m2 woonoppervlak willen. Als het even kan willen beide groepen in het centrum wonen en een balkon. In Leiden is dat vooral voor de potentiële huurders nagenoeg onmogelijk (ook de kopers hebben weinig keus).

Het gevolg is dat veel net afgestudeerden voorgoed uit Leiden vertrekken en zich vestigen in bijvoorbeeld Leiderdorp of Den Haag. De vrees van de gemeente is dan ook dat Leiden een stad wordt waarin gesettelde ouderen en mensen met een sociaal-economisch zwakkere positie oververtegenwoordigd zijn. En dat past niet echt bij de ambities een internationale kennisstad te worden.

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen