27 april, 2013

Wetenschap & Kennis

Leiden is de hoogst opgeleide stad van Nederland en heeft een enorm onderwijsaanbod: van mbo tot universiteit. Dat maakt van de stad de ideale kweekvijver voor talent. Maar hoe krijg je talent op de juiste plek? Maak kennis met de Weekendklas.

Voor jong talent is een hoogopgeleide stad boordevol onderwijsinstellingen de ideale plek om op te groeien. Een glorieuze toekomst lijkt binnen handbereik. Maar helaas gaat de neoliberale droom lang niet voor iedereen op. Het maakt nogal wat uit in wat voor gezin je geboren wordt. Uit onderzoek van de Onderwijsraad blijkt dat het opleidingsniveau van de ouders nog steeds de belangrijkste voorspeller is van de schoolloopbaan en het maatschappelijk succes van jongeren.

Het benutten van talent is niet alleen in het eigenbelang van het kind. In een snel vergrijzende maatschappij is het optimaal benutten van het aanwezige talent essentieel. Tekort aan geschoolde arbeidskrachten is een probleem waarmee we in de nabije toekomst te maken krijgen. Nu al kampt de technische sector met grote tekorten aan personeel. De zorg staat iets soortgelijks te wachten en schreeuwt om nieuwe artsen en verpleegkundigen.

Maar hoe krijg je het talent dat rondloopt in de stad in de juiste schoolbanken? Voor de kinderen van hoogopgeleide Leidenaren (52 procent van de bevolking) is dat een stuk minder moeilijk dan voor de kinderen van hun laagopgeleide stadsgenoten (15 procent). Een poging de kansen van die laatste groep te vergroten, is de Weekendklas. Dit is een initiatief van Stichting JES (Jongeren en Samenleving) Rijnland. Succes van het programma wordt niet afgemeten aan de hoogte van de vervolgopleidingen van de leerlingen. “Wij zijn er voor de kinderen die weinig netwerk hebben, die extra rolmodellen kunnen gebruiken”, zegt directeur Carolien de Groot. Daarmee is de Weekendklas niet per definitie een kweekvijver voor artsen en notarissen. “Ze hoeven niet allemaal astronaut te worden, banketbakker is ook goed”, verzekert De Groot. “Het gaat erom dat de kinderen hun talent ontdekken en dat ze weten hoe ze hun droom kunnen verwezenlijken. Welke stappen ze daarvoor moeten zetten.”

School op zondag

Teken je als kind voor de Weekendklas, dan committeer je je aan iedere zondag een extra schooldag. “Dat vergt veel discipline”, stelt De Groot. Kinderen beginnen aan de Weekendklas als zij in de tweede helft van groep zeven zitten en gaan ermee door tot en met de eerste helft van de brugklas. Anders dan de dag en het woord school doen vermoeden is de Weekendklas geen plek voor godsdienstige scholing. De leerlingen maken kennis met de belangrijkste economische sectoren van Leiden en omstreken (zie hier het programma). Voor de klas staan onder meer wetenschappers, journalisten, rechters, bollenboeren en politici.

“We willen aansluiten bij de sterke kanten van de stad”, vertelt De Groot. “Kennisstad Leiden heeft de kinderen veel te bieden. We nemen ze bijvoorbeeld mee naar het LUMC waar ze les krijgen van een cardioloog. Daar krijgen ze ook een patiënt die een hartinfarct heeft gehad te spreken en maken ze kennis met de ouderenzorg.”

Bio Science Park

Op dit moment is Natuur en Techniek het thema en staat het Bio Science Park centraal. Jaarcoördinator Roos Carlier is verantwoordelijk voor de programmering van dit onderdeel. Samen met de gastspreker stelt ze zijn of haar CV op. De leerlingen lezen het en stellen vragen. Dat geeft de leerlingen een beeld van hoe de professional gekomen is waar hij of zij nu is. “De vragen die de leerlingen stellen gaan over het beroep, maar ook over moeilijke woorden zoals chemie”, vertelt Carlier.

De afgelopen weken ging de Weekendklas op bezoek bij het Junior Science Lab van Universiteit Leiden en investeringsmaatschappij Aescap Ventures. “Dinko Valerio van Aescap legde uit hoe erfelijke ziekten werken en welke rol DNA daarin speelt. Dat leverde heel interessante vragen op”, vertelt Carlier. Komende zondag is farmaceutisch bedrijf Hal Allergy aan de beurt. Carlier: “De medisch directeur geeft een praatje, we krijgen een rondleiding en gaan vooral proefjes doen. Want daar leren ze het meest van.”

Drie jaar geleden ging de eerste Weekendklas van start. Dat betekent dat dit jaar de eerste lichting klaar is. Carlier is er vanaf het begin bij geweest. Ze vertelt: “De eerste klas begon met achttien leerlingen, waarvan er negen daadwerkelijk hebben doorgezet. Jaar twee is groter en nog helemaal compleet. Wij moeten ook nog uitvinden wat het beste werkt.” Na drie jaar zijn er nog geen concrete resultaten te geven. “Een meisje gaf aan dat ze in de brugklas dankzij onze Weekendklas een voorsprong heeft op haar klasgenoten”, zegt Carlier.

Gastsprekers

Indrukwekkend is de lijst met gastsprekers die voor de Weekendklas hebben gestaan. Onder hen bevinden zich D66 lijsttrekker Alexander Pechtold, VVD minister Melanie Schultz van Haegen en sterrenkundige Vincent Icke. Op de website van de Weekendklas staan veel lovende woorden van de gastsprekers. Zo schrijft Vincent Icke: “Ik vond het een erg leuke middag. De leerlingen waren precies zoals ik ze graag zie: boordevol vragen en enthousiasme.”

De reactie van Icke is representatief voor wat de andere gastsprekers schrijven. Veel van hen zijn verbaasd over het niveau van de leerlingen, hun motivatie en leergierigheid. Daarnaast geeft de frisse blik van de leerlingen professionals een nieuwe inkijk in hun eigen praktijk. Ook noemen veel van hen het maatschappelijk belang van het bijdragen aan de ontwikkeling van deze kinderen.

Dat laatste is volgens JES Rijnland directeur De Groot vooral iets voor hoger opgeleiden: “Ik hoorde vanmiddag weer dat Leiden de hoogst opgeleide stad van Nederland is. Ik probeer die hoogopgeleiden naar deze kinderen te laten kijken. En dat lukt. Ik denk dat het juist iets voor hen is om oog te hebben voor talent dat verloren dreigt te gaan. Dat zie je toch minder bij de middenstand.”

Gastsprekers vinden is niet het probleem. Geld is dat wel. Na een startsubsidie van de Gemeente Leiden wordt de Weekendklas nu gefinancierd door sponsoren en donateurs. Steun vindt ook in natura plaats. “Hogeschool Leiden gaat speciaal voor ons op zondag open”, zegt De Groot. Hoe zit dat met de universiteit? De Groot: “Universiteit Leiden maakt deel uit van het adviescollege. Ze leveren wel gastdocenten, al doen die vaak uit eigen initiatief mee. De kinderen van de Weekendklas zijn nog te jong voor de universiteit. Die richt zich met activiteiten als proefstuderen vooral op scholieren in een latere fase. Ik hoop dat de nieuwe Rector Magnificus meer ziet in de Weekendklas.”

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks de beste artikelen